Ubezpieczenia upraw: wnioski po kontroli oraz wypłacone odszkodowania

System wspierania dopłatami z budżetu państwa ubezpieczeń rolniczych nadal jest mało skuteczny i nieefektywny podaje NIK w swoim ostatnim komunikacie prasowym. Nie spowodował on wzrostu obszaru użytków rolnych objętych ubezpieczeniem. Niewielu rolników decyduje się na zabezpieczenie upraw, mimo iż część z nich ma taki obowiązek. System ubezpieczeń nie spełnił oczekiwań zarówno ubezpieczających jak i ubezpieczycieli.

Na niezawieranie umów ubezpieczeniowych wpływ ma m.in. udzielanie przez państwo bezpośredniej pomocy finansowej niezależnej od systemu ubezpieczeń

W okresie objętym kontrolą zawierane umowy ubezpieczenia w niemal w 80% obejmowały kilka ryzyk (tzw. umowy pakietowe). Około 20% umów ubezpieczenia dotyczyła jedynie pojedynczego ryzyka. Proporcja ta pomiędzy poszczególnymi zakładami ubezpieczeń była rozbieżna, bowiem liczba umów pakietowych zawierała się w przedziale od 46% do 90%, natomiast liczba umów obejmujących wyłącznie jedno ryzyko od 10% do 54%.

Najczęściej w zawieranych umowach ubezpieczano uprawy od ryzyka wystąpienia gradu oraz ryzyka wystąpienia przymrozków wiosennych

Najrzadziej natomiast zawierano umowy uwzględniające ryzyko wystąpienia powodzi oraz suszy

W okresie od 2011 r. do 2019 r. trzykrotnie, tj. w 2011 r., 2012 r. i 2016 r. wysokość wypłaconych odszkodowań była wyższa od wysokości należnych składek. W latach tych odszkodowania wyniosły: w 2011 r. – 361 838,8 tys. zł, w 2012 r. – 718 705,90 tys. zł, w 2016 r. – 672 010,1 tys. zł, podczas gdy wysokość należnych składek (łącznie z dopłatami budżetowymi) wyniosła odpowiednio: 271 803,9 tys. zł, 354 932,1 tys. zł oraz 370 277,5 tys. zł.

Liczba ryzyk w ramach poszczególnych rodzajów dotyczących upraw rolnych objętych umowami ubezpieczenia (w tyś. szt.)

Porównanie stawek taryfowych trzech ubezpieczycieli w 2018 roku dla upraw ubezpieczanych w okresie jesiennym i wiosennym (w %)

Wysokość wypłaconych odszkodowań w porównaniu do odpłatności ubezpieczonych i wielkości dopłaty do składek z budżetu państwa (w tyś. zł)

W pozostałych latach wysokość wypłaconych odszkodowań była niższa niż wysokość składek otrzymanych przez zakłady ubezpieczeń. Zaznacza się to szczególnie od 2017 r. i wzrostu stawek taryfowych do ubezpieczeń, co spowodowało wzrost należnych składek i tym samym wzrost dopłat z budżetu państwa. W latach 2017–2018 wysokość dopłat do składek ubezpieczenia przewyższała wysokość wypłaconych odszkodowań odpowiednio o 31%, o 66%, natomiast w 2019 r. o 9% w związku ze wzrostem kwoty odszkodowań o 65% w porównaniu do 2018 r. Na niewielką skalę składki z budżetu przewyższały wielkość odszkodowań także w 2013 r. i 2015 r., odpowiednio o 8% i o 1%.

źródło: nik.gov.pl