Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem
2019_A_Maral
2019_BASF

Skuteczna i bezpieczna ochrona jabłoni z Fruit Quality Contract

W produkcji towarowej należy tak chronić jabłonie przed chorobami i szkodnikami, aby jakość owoców była bardzo wysoka, a zawartość pozostałości pestycydów była akceptowana przez odbiorców. Jak wyprodukować jabłka spełniające restrykcyjne wymagania ?

 

CO TO JEST FRUIT QUALITY CONTRACT?

Projekt FQC ukierunkowany jest na wyprodukowanie jabłek spełniających wymagania zachodnich konsumentów, którzy dużą wagę przywiązują do kwestii bezpieczeństwa spożywanych produktów. W wymaganiach dotyczących jakości przodują Niemcy, a jednym z głównych kryteriów jest poziom pozostałości pestycydów w owocach. W produkcji towarowej pozostałości nie da się uniknąć, ale można tak przeprowadzić wadzić ochronę przed chorobami i szkodnikami, aby zawartość pestycydów w owocach kierowanych do handlu była jak najniższa. Aby zagwarantować bezpieczeństwo i jakość owoców pod względem pozostałości każda z substancji aktywnych dopuszczona do ochrony posiada określony najwyższy poziom substancji w owocach. Jest to maksymalna ilość danej substancji aktywnej w miligramach na kilogram świeżej masy danego gatunku owoców określana jako Najwyższa Dopuszczalna Pozostałość (ang. Maximum Residue Limit). Blisko dziesięć lat temu, pod presją opinii publicznej w Niemczech niektóre supermarkety wprowadziły dodatkowe wymagania jakościowe owoców. Skupiają się one głównie na pozostałościach substancji aktywnych. Wymagania te zaostrzyły wymagania w stosunku do ilości substancji aktywnych i ich zawartości w stosunku do określonych prawem UE – np. niektóre z supermarketów wymagają nie więcej niż 4 substancji aktywnych w jabłkach, nie więcej niż 70% NDP oraz jednocześnie nie więcej niż 80% sumarycznej procentowej zawartości NDP.

CO I KIEDY STOSOWAĆ?

Aby spełnić wymagania jakościowe współczesnych odbiorców konieczne jest przyjęcie strategii ochrony roślin z wykorzystaniem produktów nowoczesnych i skutecznych, a jednocześnie o szybkim tempie zanikania (Affirm, Topas) ale także produktów bardzo skutecznych i jednoskładnikowych (Geoxe). Zestawiono je z produktami obecnymi już na rynku, o dobrym profilu rozkładu (Score, Chorus) oraz standardowymi produktami do ochrony sadów. Okazało się, że można z nich skonstruować program ochrony jabłoni który będzie nie tylko skuteczny, ale będzie także aktywnie zapobiegał powstawaniu odporności i jednocześnie z prawdopodobieństwem sięgającym stu procent pozwala spełniać wymagania dodatkowe sieci handlowych. Z czteroletnich wyników z projektu FQC w Polsce (1 rok wdrożeniowy i 3 lata w uprawie towarowej) wynika, że niezależnie od przebiegu warunków atmosferycznych w poszczególnych sezonach wegetacyjnych (2014 był mokry, 2015 bardzo suchy, 2016 zmienny a 2017 mokry szczególnie w drugiej połowie lata), można wyprodukować owoce spełniające najwyższe wymagania sieci handlowych.

Jabłka chronione zgodnie ze strategią FQC były wolne od chorób i szkodników a liczba substancji aktywnych w czasie zbioru nie przekraczała czterech. Ponadto, w dużej części ocenianych próbek jabłek wykrywano trzy, dwa lub tylko jeden pestycyd (rys. 1). Kluczem do sukcesu w skutecznej ochronie sadu jest takie dobranie preparatu w danej fazie fenologicznej drzew konkretnej odmiany (liczy się czas od wykonania zabiegu do zbioru owoców) aby pozostałości nie zostały wykryte, ale również w taki sposób aby nie wykształciła się odporność na daną substancję aktywną. Należy pamiętać, że o poziomie pozostałości pestycydów w jabłkach w większym stopniu decyduje termin ostatniego zabiegu konkretnym preparatem, niż ilość wykonanych nim zabiegów.

Bardzo ważne jest także – zarówno w przypadku ochrony przed chorobami, jak i przed szkodnikami – aby sad był poddawany regularnej lustracji. Szczególnie duży nacisk kładziony jest na ochronę roślin na początku okresu wegetacyjnego. W przypadku sprawcy parcha jabłoni szczególnie ważne jest aby skutecznie ochronić rośliny do końca okresu infekcji pierwotnych, co bardzo ułatwia ich ochronę w późniejszym okresie. Fungicydy do zwalczania parcha jabłoni czy mączniaka różnią się znacząco pod względem szybkości zanikania w jabłkach.

Przykładowo s.a. ditianon zanika dopiero po ok. 120 dniach od zabiegu, cyprodinil (Chorus) rozkłada się całkowicie w ciągu 75 dni a penkonazol (Topas) potrzebuje jedynie 40 dni aby nie być wykrytym w owocach.


Również w przypadku szkodników bardzo ważne jest ograniczanie ich populacji od samego początku okresu wegetacyjnego. Szczególnie ważna jest dbałość o organizmy pożyteczne oraz wczesne (po przekroczeniu progu szkodliwości) zwalczanie przędziorków oraz mszyc.

Do ich zwalczania dobierane są preparaty o różnych mechanizmach działania, skuteczne a jednocześnie polecane do stosowania w kolejności wynikającej z długości rozkładu substancji aktywnej. Strategia programu opiera się także na wiedzy dotyczącej skuteczności poszczególnych środków ochrony roślin, najlepiej takich, w których skład wchodzi jedna substancja aktywna. Jest to bardzo ważne zwłaszcza w czasie ochrony sadów w drugiej połowie lata przeciwko gąsienicom (zwójki, owocówka jabłkóweczka), do zwalczania których należy polecać preparaty bardzo skuteczne a jednocześnie tak dobrane, aby podczas zbioru nie były wykrywane pozostałości (na ostatnie zabiegi polecamy preparat Affirm o bardzo szybkim rozkładzie). Nie mniej ważna jest strategia ochrony przedzbiorczej przeciwko chorobom przechowalniczym – tutaj bardzo dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie do ostatnich zabiegów preparatu Geoxe – bardzo skutecznego i jednocześnie zawierającego w swoim składzie tylko jedną substancję (fludioksonil).

Tabela 1 pokazuje przykładowy program ochrony jabłoni odmiany ‚Jonagored’ w sadzie typowo towarowym. Owoce tej odmiany chronione według zasad FQC nie tylko wyróżniały się wysoką jakością zewnętrzną (brak chorób i uszkodzeń przez szkodniki) ale również spełniały najbardziej restrykcyjne wymagania zachodnich sieci handlowych pod względem pozostałości pestycydów. W badanych owocach wykryto jedynie trzy substancje aktywne, których zawartość przekroczyła 0,01 mg/kg (tab. 2).

 Tabela 1. Program ochrony odmiany „Jonagored” (zbiór 28 września)Tabela 1. Program ochrony odmiany „Jonagored” (zbiór 28 września)
 Tabela 2. Pozostałości środków ochrony roślin (powyżej 0,01 mg/kg) wykryte w badanej próbce jabłek chronionych według zasad FQCTabela 2. Pozostałości środków ochrony roślin (powyżej 0,01 mg/kg) wykryte w badanej próbce jabłek chronionych według zasad FQC
 Tabela 3. Pozostałości środków ochrony roślin (≥ 0,01 mg/kg) wykryte w badanych próbkach jabłek chronionych według programu FQC oraz standard (sad doświadczalny w Prusach); 2017Tabela 3. Pozostałości środków ochrony roślin (≥ 0,01 mg/kg) wykryte w badanych próbkach jabłek chronionych według programu FQC oraz standard (sad doświadczalny w Prusach); 2017


Warto wspomnieć, że analizy laboratoryjne wykonywane przez Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności w Instytucie Ogrodnictwa w Skierniewicach były rozszerzone względem standardowych badań o takie pestycydy jak: ditiokarbaminiany, ditianon czy fosforyny. Te ostatnie u zachodnich odbiorców często mają status pozostałości po pestycydach a nie nawozach, jak to się przyjmuje w Polsce. W jabłkach chronionych w sposób standardowy to właśnie związek z tej grupy – fosetyl-Al (suma fosetylu, kwasu fosfonowego i ich soli wyrażona jako fosetyl) często wykrywano w badanych próbkach. Inne często obecne pestycydy w takich jabłkach to kaptan, ditianon, metoksyfenozyd, tiofanat metylu (oznaczany jako karbendazym po zastosowaniu np. Topsin M 500 SC) oraz piraklostrobina i boskalid. Skutkiem tego, w jabłkach chronionych standardowo wykrywano średnio nieco ponad 6 pestycydów. Natomiast w jabłkach pobranych z sadów chronionych według zasad FQC (średnio dla trzech lat), wykrywano średnio 3 substancje aktywne na poziomie powyżej 0,01 mg/kg. Były to pozostałości po konsekwentnej ochronie w trakcie całego sezonu wegetacyjnego i składały się na nie najczęściej kaptan, fludioksonil oraz flonikamid lub tiaklopryd (rys. 2). Również w doświadczeniu przeprowadzonym przez zespół naukowców z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach (sad jabłoniowy odmiany Gala zlokalizowany w Prusach) udowodniono, że dobra praktyka (m.in. lustracja, stosowanie tylko zarejestrowanych i bezpiecznych preparatów) w połączeniu z ochroną według zasad Fruit Quality Contract umożliwia wyprodukowanie owoców wysokiej jakości przy jednoczesnym ograniczeniu pozostałości pestycydów. Jabłka z kwatery FQC wyróżniały się w momencie zbioru zawartością jedynie trzech s.a. natomiast w jabłkach z kwatery chronionej standardowo wykryto osiem substancji aktywnych (tab. 3).

Program Fruit Quality Contract kierowany jest do Grup Producentów Owoców (GPO) i polecany sadownikom, którzy produkują jabłka z myślą o sprzedaży dla wymagających klientów zarówno na rynek wewnętrzny, jak i z przeznaczeniem na rynki zachodnie, dużo bardziej wymagające.


W sezonach 2016 i 2017 kilkanaście podmiotów podjęło współpracę z firmą Syngenta w ramach projektu FQC. Nie byłaby ona tak owocna gdyby nie determinacja polskich sadowników oraz koordynatorów (osoby z wewnątrz GPO przechodzące specjalne szkolenie) pełniących rolę łączników pomiędzy producentami i pracownikami firmy Syngenta. Ta ostatnia zobowiązuje się do organizowania szkoleń, spotkań oraz fachowego doradztwa dla sadowników w czasie całego sezonu w celu produkcji jabłek z ograniczoną ilością pestycydów. Dla zachodnich producentów jabłek standardy związane z obniżaniem pozostałości w owocach jest standardem do którego zobligowały ich oczekiwania konsumentów, którzy coraz bardziej cenią sobie zdrową żywność. Ten trend jest nie do powstrzymania dlatego warto korzystać z doświadczenia innych i warto uczestniczyć w programie FQC, który pokazuje jak produkować owoce dobrze i bezpiecznie.

źródło: Syngenta

 

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone na etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych na etykiecie. 


REKLAMA
2019_BASF

2019_Syngenta_Topas

2019_Kubota_serwis

komentarze (0):

dodaj komentarz

Tego artykułu jeszcze nikt nie komentował. Bądź pierwszym, który dodał komentarz!

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

Czytaj także

Chroniąc rośliny chrońmy pszczoły

Jednocześnie warto zwrócić uwagę, że okres zintensyfikowanej chemicznej ochrony roślin...

Będzie pomoc w razie suszy

Resort rolnictwa dysponuje pieniędzmi na ewentualne wsparcie dla rolników/sadowników i w...

Brak opadów daje się we znaki plantatorom truskawek

Wiele plantacji truskawek może być zagrożonych z powodu braku wody, a dodatkowym problemem...

Spodziewany jest bardzo duży wysiew parcha!!!

W najbliższy weekend zapowiadane są opady deszczu, które mogą potrwać kilka dni. W...

Zwalczanie parcha jabłoni - zwiększ skuteczność zabiegu!

Parch jabłoni to w dalszym ciągu jedna z najgroźniejszych chorób występujących w sadach...

Scorpion w truskawce i malinie

Scorpion jest preparatem znanym i cenionym przez producentów warzyw i owoców. Jego użycie...

Najnowsze ogłoszenia

SPRZEDAM MF255

25.04.2019 23:42 autor: zbig63

Wynajme otrzasarke do wiśni

25.04.2019 10:58 autor: dario12345

maszt widlak do ciągnika kupie.

25.04.2019 08:05 autor: Karol100

duży wentylator

24.04.2019 10:25 autor: Nikar

skrzynie

24.04.2019 10:18 autor: Nikar

2019_Yara_wiosna

Najnowsze komentarze

Proponowane przedziały...
Tak uważasz? To powiem Ci jedno...nie...
Proponowane przedziały...
Będą pękać ze śmiechu jak rządy...
Proponowane przedziały...
Jakie cięcie taki plon. Wielu sadowników w...
Proponowane przedziały...
Witam ja w tamtym roku 2018 za wiśnie w...
Brak opadów daje się we...
i dlatego już do końca marca rolnicy...
Proponowane przedziały...
Te ceny to chyba kiełbasa przedwyborcza...
Proponowane przedziały...
Te ceny to chyba kiełbasa przedwyborcza...
Proponowane przedziały...
Już masz jabłonie i rwiesz 80 ton? Jeszcze...
Proponowane przedziały...
Nad czym wy tu się rozpisujecie? Przecież...
Proponowane przedziały...
Znów rząd wchodzi z butami do czyjego...
Proponowane przedziały...
Mam i to i to. Wiem jakie są koszta i zyski....
Proponowane przedziały...
80t.jabłka to trzeba mieć SAD a nie sad.
Proponowane przedziały...
U mnie jak patrze to niektórych odmian NIE...
Proponowane przedziały...
Patrz na ceny minimalne - 30 gr za jabłko,...
Proponowane przedziały...
Ty normalny? Porzeczka 8 ton z ha? Dasz radę...
Proponowane przedziały...
Przy takich cenach, to wyrywamy jabłonki i...
Polskie drzewka jadą do Rosji
Widzę, że nasi fachowcy od handlu...
Polskie drzewka jadą do Rosji
Pan Nowakowski nie jest specjalnie solidarny...
Podkarpackie winnice...
Dla gospodarstw agroturystycznych wystarczą,...
Podkarpackie winnice...
Te winnice to nie specjalnie wielkie 20-40...
Co z tym deszczem ?
Ty się ciesz chłopie,że jeszcze nie masz...
Co z tym deszczem ?
mogę zatrzymać kilkanaście lub...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
A co mają zrobić rządzący jak niektóre...
Podkarpackie winnice...
Nie wiem dlaczego mój wpis jest oceniony...
Rosja: Kolejne owoce...
A my w ramach reperkusji spalamy ich...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Nagadali ci bzdur. Policz ile masz...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Tylko należy filtrowaną wodę ponownie...
Podkarpackie winnice...
Wreszcie właściwa ocena szans i...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Mogą nie chwalić szybkości filtrowania...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Nie rozumiem. Jak takie coś potrafi zwalić...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Z tego co pamiętam to akurat wody z...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Akurat to polska interpretacja przepisów....
Aktualnie na rynku owoców...
Przepraszam ale podam całość...
Aktualnie na rynku owoców...
Wierzyć jest dobrze ale skontrolować...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Czy nie lepiej samemu sobie czerpać i...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Udał się przewał z opodatkowaniem CO2 ,to...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
robią sobie wody polskie po to by opylić...
Czas na polskie SUPEROWOCE -...
Coś mi się wydaje że jabłko jest u nas...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Witam wszystkich. A czy przy okazji może...
Czas na polskie SUPEROWOCE -...
Wygląda na to że superowocami są jabłka,...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
To jak to w końcu jest z tą wodą do celów...
Aktualnie na rynku owoców...
Coś jak w tym dowcipie; Chłopak pyta...
Aktualnie na rynku owoców...
Ostatnio przez przypadek wpadł mi w oko...
Aktualnie na rynku owoców...
Nie powiem że obecny minister jest z mojej...
Po przymrozku, po czereśniach...
To chyba dobrze? Nawet bardzo dobrze.
ZSRP: O umowach...
Tadeusz1,napisałem jakie plany ma ZSRP w...
ZSRP: O umowach...
Witam. Czegoś tu nie rozumiem.Piszesz...
ZSRP: O umowach...
Susza jak h...,mrozy ,przymrozki, coraz...
Po przymrozku, po czereśniach...
Faktycznie "banany z kopca" w tym roku w...
Po przymrozku, po czereśniach...
To co pisze to nie w temacie przymrozków ale...
Po przymrozku, po czereśniach...
Agenci ubezpieczeniowi otrzymali wytyczne aby...
Rosja: Zniszczono 150 ton jabłek
Zgadza się...na tego rodzaju sprawy car...
Rosja: Zniszczono 150 ton jabłek
Nie wpłynął Siedow, nie wjechały...
Po przymrozku, po czereśniach...
Dokładnie ,okres karencji to jedno ,data od...
Po przymrozku, po czereśniach...
polisy to jest przekręt roku, w tym roku są...
Po przymrozku, po czereśniach...
Obawiam się, że z naszymi możliwościami...
Zarudzki: Trwają prace nad...
I masz rację G25. Lekarstwo nie zawsze...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Tu się akurat mylisz ,bo w Ewro Sajuzie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Ja napisałem, że już w "zamierzchłych"...
Zarudzki: Trwają prace nad...
no......już widze ten krzyk jak to sie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
W latach 70-tych /przy produkcji ok. 1mln...
Zarudzki: Trwają prace nad...
to co ? zabronić dosadzać ? toż to dopiero...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Prowadź krucjatę aby nie było 6 mln ton....
Zarudzki: Trwają prace nad...
no właśnie, pis pis pis a o PSLu ani...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Osobiście to nic nie mam przedstawiłem...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Masz rację Zielony, nie ja rozpocząłem ......
Zarudzki: Trwają prace nad...
"Kobiety ,które rozkładały nogi". Gdybym...
Zarudzki: Trwają prace nad...
...a ja się tylko zapytam , gdzie jest...
Po przymrozku, po czereśniach...
Mam polisę leży obok komputera i mogę...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Nie pisz bzdur, dwa lata trwa przygotowanie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
praca kontrolera lotów jest relaksem bo to...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Espuma jakbyś miał coś wspólnego z...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jeden drobiazg, płaciłem ZUS... Tak się...
Po przymrozku, po czereśniach...
Cieszmy się. Należało ubezpieczyć. A poza...
Po przymrozku, po czereśniach...
Z 15 na 16 kwi kolejne przymrozki...
Zarudzki: Trwają prace nad...
bo krytykujesz tylko jednych. Jak pytałem co...
Po przymrozku, po czereśniach...
jeszcze zimna Zoska 13-15 maj
Zarudzki: Trwają prace nad...
Co ja chcę? Wyższej emerytury! Reszta to...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Tak tak .... lepiej niech sie z nimi nie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Co ma strajk (polityczny rzecz jasna, kolejny...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
jablka rosna w kazdym rejonie kontynentu ,...
Instytut Ogrodnictwa w...
Smutną prawdą jest że nikt z nas nie...
Instytut Ogrodnictwa w...
Tak, on chce byś został niewolnikiem...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Nauczycielska mocna organizacja zmienia...
Instytut Ogrodnictwa w...
I ludzie idą do pracy,żeby mieli z czego do...
Instytut Ogrodnictwa w...
Tak by już dawno każdy zrobił,gdyby w...
Instytut Ogrodnictwa w...
Ale na premie w ministerstwie rolnictwa i...
Zarudzki: Trwają prace nad...
i co ta organizacja zmieni oprócz brania...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jak widać advokat wiele potrafi i to w stylu...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Dość długo byś czytał to co tu...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Artemido i co z tego trwania twojego wynikło...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Czy się dodało plus czy minus zapisywane...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Espuma daj sobie spokój tu z pslowską...
Zarudzki: Trwają prace nad...
To nie tak Espumo... Ja na tym portalu od...
Zarudzki: Trwają prace nad...
chłopie badz powazny.......15 min po wpisach...
Zarudzki: Trwają prace nad...
przepraszam , 56 plusów...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Podliczyłem Twoje plusy czyli poparcie dla...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Ale Schetyna który twierdzi że to co jest...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Dla mnie wiarygodnym jest ten który...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Czyli skoro PO robiło walki i doiło...
Zarudzki: Trwają prace nad...
no Pis tak ma że raz na kwartał walnie coś...
Po przymrozku, po czereśniach...
Niskie temperatury i ryzyko jest do 16...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jak senator Bierecki oczyści kraj z tych......
Zarudzki: Trwają prace nad...
Putin to nie wezmie od nas jabłek żeby go...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Z tą wiedzą "co i jak było" to przypomnę...
Po przymrozku, po czereśniach...
Na mazowszu straty w czereśniach są po...
Zarudzki: Trwają prace nad...
@Espuma zbliżasz się niebezpiecznie do...
Zarudzki: Trwają prace nad...
aha - Po i PSL rządziło 8 lat, ile...
Zarudzki: Trwają prace nad...
widzowie TVNu Komuna24 całą dobe sie...
Po przymrozku, po czereśniach...
@star001 - w tym roku bez palenia ognisk.
Zarudzki: Trwają prace nad...
Bez sensu dyskusja z nim, kopiuje tylko...
Zarudzki: Trwają prace nad...
To Ty czegoś nie pojmujesz
Zarudzki: Trwają prace nad...
tylko przez to że są zagraniczne mogą ci...
Po przymrozku, po czereśniach...
Czereśnie próbowaliście chronić jakoś-...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Zakłady,które teraz funkcjonują to one...
Zarudzki: Trwają prace nad...
akurat jak czytam to wszystkie posty są anty...
Zarudzki: Trwają prace nad...
widzę pisowskie trolle i na nasz portal...
Rosja wprowadza embargo na...
Espuma: 1. Ile płacą na Nowogrodzkiej za...
Rosja wprowadza embargo na...
Wystarczy posłuchać czołowych polityków...
Rosja wprowadza embargo na...
heh anty rządowy portal nabija minusy hurtem...
Rosja wprowadza embargo na...
W jaki sposób rząd dziala aby "utrzymać...
Rosja wprowadza embargo na...
W zeszłym roku były silne przymrozki w...
Rosja wprowadza embargo na...
W tamtym roku też było embargo i przemysł...
Rosja wprowadza embargo na...
Ale po co piszesz oczywiste rzeczy, faktem...
Rosja wprowadza embargo na...
Pisz fakty a nie co by było gdyby. . A fakty...
Rosja wprowadza embargo na...
A PiS to siedział cicho w sprawie Ukrainy?...
Rosja wprowadza embargo na...
Widzę, że zdecydowana większość docenia...
Zarudzki: Trwają prace nad...
tak zle i tak nie dobrze. Nie robią nic zle...
Rosja wprowadza embargo na...
Po pierwsze to embargo wprowadzili za czasów...
Rosja wprowadza embargo na...
Tylko ze za PO handel jabłkiem był bardzo...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Miał być "cholding", teraz jest "grópa" a...
W ciągu 6 tygodni...
Żeby prowadzić równą rozmowę z ministrem...
Rosja wprowadza embargo na...
Ja uważam że druga w kolejności po Pisie,...
W ciągu 6 tygodni...
Ja tam usłyszałem od ministra, że mam...
Rosja wprowadza embargo na...
szampion97 nie żebym był za PiS ale teraz...
W ciągu 6 tygodni...
W sobotę usłyszeliśmy od ministra...
Rosja wprowadza embargo na...
Wiele razy pisałem że sadownictwo w Polsce...
Rosja wprowadza embargo na...
Obecnie najlepiej się opłaca w ogóle nie...
Rosja wprowadza embargo na...
Pozostaje podstawowe pytanie które, być...
Rosja wprowadza embargo na...
Z Instytutem miałem kontakty od lat 60...
Rosja wprowadza embargo na...
W dzisiejszych czasach wybierać szkołę...
Rosja wprowadza embargo na...
Potrzebny to jest. Tylko ,że jakieś zmiany...
Rosja wprowadza embargo na...
Mnie jest potrzebny, bo nie miałem kiedy do...
Rosja wprowadza embargo na...
A po co są uniwersytety, politechniki,...
Rosja wprowadza embargo na...
No a po co ten instytut jak nie ma gdzie juz...
Rosja wprowadza embargo na...
Mam coś jeszcze "ciekawszego"! Pieniążek...
Porównanie produktów...
Czy pryskasz takim czy siakim,główną...
Porównanie produktów...
Kilkanaście lat temu był taki zamienik...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Sam widzisz, że wyrażający swoją ocenę...
instagram
2019_04_01_Dj_stopka