Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem
2018_Agrosiemx_Imidan
2018_BASF_Sercadis

Skuteczna i bezpieczna ochrona jabłoni z Fruit Quality Contract

W produkcji towarowej należy tak chronić jabłonie przed chorobami i szkodnikami, aby jakość owoców była bardzo wysoka, a zawartość pozostałości pestycydów była akceptowana przez odbiorców. Jak wyprodukować jabłka spełniające restrykcyjne wymagania ?

 

CO TO JEST FRUIT QUALITY CONTRACT?

Projekt FQC ukierunkowany jest na wyprodukowanie jabłek spełniających wymagania zachodnich konsumentów, którzy dużą wagę przywiązują do kwestii bezpieczeństwa spożywanych produktów. W wymaganiach dotyczących jakości przodują Niemcy, a jednym z głównych kryteriów jest poziom pozostałości pestycydów w owocach. W produkcji towarowej pozostałości nie da się uniknąć, ale można tak przeprowadzić wadzić ochronę przed chorobami i szkodnikami, aby zawartość pestycydów w owocach kierowanych do handlu była jak najniższa. Aby zagwarantować bezpieczeństwo i jakość owoców pod względem pozostałości każda z substancji aktywnych dopuszczona do ochrony posiada określony najwyższy poziom substancji w owocach. Jest to maksymalna ilość danej substancji aktywnej w miligramach na kilogram świeżej masy danego gatunku owoców określana jako Najwyższa Dopuszczalna Pozostałość (ang. Maximum Residue Limit). Blisko dziesięć lat temu, pod presją opinii publicznej w Niemczech niektóre supermarkety wprowadziły dodatkowe wymagania jakościowe owoców. Skupiają się one głównie na pozostałościach substancji aktywnych. Wymagania te zaostrzyły wymagania w stosunku do ilości substancji aktywnych i ich zawartości w stosunku do określonych prawem UE – np. niektóre z supermarketów wymagają nie więcej niż 4 substancji aktywnych w jabłkach, nie więcej niż 70% NDP oraz jednocześnie nie więcej niż 80% sumarycznej procentowej zawartości NDP.

CO I KIEDY STOSOWAĆ?

Aby spełnić wymagania jakościowe współczesnych odbiorców konieczne jest przyjęcie strategii ochrony roślin z wykorzystaniem produktów nowoczesnych i skutecznych, a jednocześnie o szybkim tempie zanikania (Affirm, Topas) ale także produktów bardzo skutecznych i jednoskładnikowych (Geoxe). Zestawiono je z produktami obecnymi już na rynku, o dobrym profilu rozkładu (Score, Chorus) oraz standardowymi produktami do ochrony sadów. Okazało się, że można z nich skonstruować program ochrony jabłoni który będzie nie tylko skuteczny, ale będzie także aktywnie zapobiegał powstawaniu odporności i jednocześnie z prawdopodobieństwem sięgającym stu procent pozwala spełniać wymagania dodatkowe sieci handlowych. Z czteroletnich wyników z projektu FQC w Polsce (1 rok wdrożeniowy i 3 lata w uprawie towarowej) wynika, że niezależnie od przebiegu warunków atmosferycznych w poszczególnych sezonach wegetacyjnych (2014 był mokry, 2015 bardzo suchy, 2016 zmienny a 2017 mokry szczególnie w drugiej połowie lata), można wyprodukować owoce spełniające najwyższe wymagania sieci handlowych.

Jabłka chronione zgodnie ze strategią FQC były wolne od chorób i szkodników a liczba substancji aktywnych w czasie zbioru nie przekraczała czterech. Ponadto, w dużej części ocenianych próbek jabłek wykrywano trzy, dwa lub tylko jeden pestycyd (rys. 1). Kluczem do sukcesu w skutecznej ochronie sadu jest takie dobranie preparatu w danej fazie fenologicznej drzew konkretnej odmiany (liczy się czas od wykonania zabiegu do zbioru owoców) aby pozostałości nie zostały wykryte, ale również w taki sposób aby nie wykształciła się odporność na daną substancję aktywną. Należy pamiętać, że o poziomie pozostałości pestycydów w jabłkach w większym stopniu decyduje termin ostatniego zabiegu konkretnym preparatem, niż ilość wykonanych nim zabiegów.

Bardzo ważne jest także – zarówno w przypadku ochrony przed chorobami, jak i przed szkodnikami – aby sad był poddawany regularnej lustracji. Szczególnie duży nacisk kładziony jest na ochronę roślin na początku okresu wegetacyjnego. W przypadku sprawcy parcha jabłoni szczególnie ważne jest aby skutecznie ochronić rośliny do końca okresu infekcji pierwotnych, co bardzo ułatwia ich ochronę w późniejszym okresie. Fungicydy do zwalczania parcha jabłoni czy mączniaka różnią się znacząco pod względem szybkości zanikania w jabłkach.

Przykładowo s.a. ditianon zanika dopiero po ok. 120 dniach od zabiegu, cyprodinil (Chorus) rozkłada się całkowicie w ciągu 75 dni a penkonazol (Topas) potrzebuje jedynie 40 dni aby nie być wykrytym w owocach.


Również w przypadku szkodników bardzo ważne jest ograniczanie ich populacji od samego początku okresu wegetacyjnego. Szczególnie ważna jest dbałość o organizmy pożyteczne oraz wczesne (po przekroczeniu progu szkodliwości) zwalczanie przędziorków oraz mszyc.

Do ich zwalczania dobierane są preparaty o różnych mechanizmach działania, skuteczne a jednocześnie polecane do stosowania w kolejności wynikającej z długości rozkładu substancji aktywnej. Strategia programu opiera się także na wiedzy dotyczącej skuteczności poszczególnych środków ochrony roślin, najlepiej takich, w których skład wchodzi jedna substancja aktywna. Jest to bardzo ważne zwłaszcza w czasie ochrony sadów w drugiej połowie lata przeciwko gąsienicom (zwójki, owocówka jabłkóweczka), do zwalczania których należy polecać preparaty bardzo skuteczne a jednocześnie tak dobrane, aby podczas zbioru nie były wykrywane pozostałości (na ostatnie zabiegi polecamy preparat Affirm o bardzo szybkim rozkładzie). Nie mniej ważna jest strategia ochrony przedzbiorczej przeciwko chorobom przechowalniczym – tutaj bardzo dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie do ostatnich zabiegów preparatu Geoxe – bardzo skutecznego i jednocześnie zawierającego w swoim składzie tylko jedną substancję (fludioksonil).

Tabela 1 pokazuje przykładowy program ochrony jabłoni odmiany ‚Jonagored’ w sadzie typowo towarowym. Owoce tej odmiany chronione według zasad FQC nie tylko wyróżniały się wysoką jakością zewnętrzną (brak chorób i uszkodzeń przez szkodniki) ale również spełniały najbardziej restrykcyjne wymagania zachodnich sieci handlowych pod względem pozostałości pestycydów. W badanych owocach wykryto jedynie trzy substancje aktywne, których zawartość przekroczyła 0,01 mg/kg (tab. 2).

 Tabela 1. Program ochrony odmiany „Jonagored” (zbiór 28 września)Tabela 1. Program ochrony odmiany „Jonagored” (zbiór 28 września)
 Tabela 2. Pozostałości środków ochrony roślin (powyżej 0,01 mg/kg) wykryte w badanej próbce jabłek chronionych według zasad FQCTabela 2. Pozostałości środków ochrony roślin (powyżej 0,01 mg/kg) wykryte w badanej próbce jabłek chronionych według zasad FQC
 Tabela 3. Pozostałości środków ochrony roślin (≥ 0,01 mg/kg) wykryte w badanych próbkach jabłek chronionych według programu FQC oraz standard (sad doświadczalny w Prusach); 2017Tabela 3. Pozostałości środków ochrony roślin (≥ 0,01 mg/kg) wykryte w badanych próbkach jabłek chronionych według programu FQC oraz standard (sad doświadczalny w Prusach); 2017


Warto wspomnieć, że analizy laboratoryjne wykonywane przez Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności w Instytucie Ogrodnictwa w Skierniewicach były rozszerzone względem standardowych badań o takie pestycydy jak: ditiokarbaminiany, ditianon czy fosforyny. Te ostatnie u zachodnich odbiorców często mają status pozostałości po pestycydach a nie nawozach, jak to się przyjmuje w Polsce. W jabłkach chronionych w sposób standardowy to właśnie związek z tej grupy – fosetyl-Al (suma fosetylu, kwasu fosfonowego i ich soli wyrażona jako fosetyl) często wykrywano w badanych próbkach. Inne często obecne pestycydy w takich jabłkach to kaptan, ditianon, metoksyfenozyd, tiofanat metylu (oznaczany jako karbendazym po zastosowaniu np. Topsin M 500 SC) oraz piraklostrobina i boskalid. Skutkiem tego, w jabłkach chronionych standardowo wykrywano średnio nieco ponad 6 pestycydów. Natomiast w jabłkach pobranych z sadów chronionych według zasad FQC (średnio dla trzech lat), wykrywano średnio 3 substancje aktywne na poziomie powyżej 0,01 mg/kg. Były to pozostałości po konsekwentnej ochronie w trakcie całego sezonu wegetacyjnego i składały się na nie najczęściej kaptan, fludioksonil oraz flonikamid lub tiaklopryd (rys. 2). Również w doświadczeniu przeprowadzonym przez zespół naukowców z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach (sad jabłoniowy odmiany Gala zlokalizowany w Prusach) udowodniono, że dobra praktyka (m.in. lustracja, stosowanie tylko zarejestrowanych i bezpiecznych preparatów) w połączeniu z ochroną według zasad Fruit Quality Contract umożliwia wyprodukowanie owoców wysokiej jakości przy jednoczesnym ograniczeniu pozostałości pestycydów. Jabłka z kwatery FQC wyróżniały się w momencie zbioru zawartością jedynie trzech s.a. natomiast w jabłkach z kwatery chronionej standardowo wykryto osiem substancji aktywnych (tab. 3).

Program Fruit Quality Contract kierowany jest do Grup Producentów Owoców (GPO) i polecany sadownikom, którzy produkują jabłka z myślą o sprzedaży dla wymagających klientów zarówno na rynek wewnętrzny, jak i z przeznaczeniem na rynki zachodnie, dużo bardziej wymagające.


W sezonach 2016 i 2017 kilkanaście podmiotów podjęło współpracę z firmą Syngenta w ramach projektu FQC. Nie byłaby ona tak owocna gdyby nie determinacja polskich sadowników oraz koordynatorów (osoby z wewnątrz GPO przechodzące specjalne szkolenie) pełniących rolę łączników pomiędzy producentami i pracownikami firmy Syngenta. Ta ostatnia zobowiązuje się do organizowania szkoleń, spotkań oraz fachowego doradztwa dla sadowników w czasie całego sezonu w celu produkcji jabłek z ograniczoną ilością pestycydów. Dla zachodnich producentów jabłek standardy związane z obniżaniem pozostałości w owocach jest standardem do którego zobligowały ich oczekiwania konsumentów, którzy coraz bardziej cenią sobie zdrową żywność. Ten trend jest nie do powstrzymania dlatego warto korzystać z doświadczenia innych i warto uczestniczyć w programie FQC, który pokazuje jak produkować owoce dobrze i bezpiecznie.

źródło: Syngenta

 

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone na etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych na etykiecie. 


REKLAMA
2018_Syngenta_Topas_1
2018_DelanPro_pod_news

komentarze (0):

dodaj komentarz

Tego artykułu jeszcze nikt nie komentował. Bądź pierwszym, który dodał komentarz!

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

Czytaj także

[Niskie ceny] nie tylko za truskawki

Bardzo dobrze zapowiadają się zbiory czereśni i wiśni, więcej będzie również śliwek....

O sadownictwie i pozostałości w owocach - Tomasz Gasparski, Bayer

W przeszłości liczyło się wyprodukować dużo, postawić na jakość i sprzedać, a...

Komunikat: Warunki suszy w Polsce (11.IV - 10.VI)

W trzecim okresie raportowania tj. od 11 kwietnia do 10 czerwca 2018 roku, stwierdzamy...

Mospilan® 20 SP najszerzej wspiera sadowników w walce ze szkodnikami

Zagrożenie szkodnikami w uprawach sadowniczych jest w tym sezonie wyjątkowo duże. W...

Walka biologiczna z owocówką może być równie skuteczna jak ochrona chemiczna

Rezygnacja z użycia standardowych preparatów chemicznych w zwalczaniu owocówki...

Arysta: Kontynuacja Projektu Monitoringu Odporności Parcha

2017 roku firma Arysta LifeScience podjęła się organizacji oraz finansowania projektu...

Najnowsze ogłoszenia

Kupię kombajn do malin

17.06.2018 09:16 autor: sadownik4231

Sprzedam wózek widłowy Bułgar

13.06.2018 20:23 autor: kerad

Kupie wózek widłowy

12.06.2018 23:02 autor: kasiakowalska72

Świder 3 dołkowy

12.06.2018 09:09 autor: Konrado19890525

Paletopojemnik Mauser Zbiornik 1000l

12.06.2018 00:12 autor: malinasaska

2018_Yara_domyslny

Najnowsze komentarze

Stanowisko ZSRP w sprawie...
W mojej okolicy jest taka duża...
O sadownictwie i...
ten ekspert powinien sie dowiedziec wiecej to...
Stanowisko ZSRP w sprawie...
Widzę, że brak wiary że nowy sfinansuje...
Komunikat sadowniczy -...
Wielka szkoda, że nic nie ma o...
Stanowisko ZSRP w sprawie...
@artemida... Po tych minusach można tylko...
Stanowisko ZSRP w sprawie...
Zaskoczę Cię @Spartanie 300...Ja...
O sadownictwie i...
Co do tematu pozostałości. Jak Pan Tomasz...
O sadownictwie i...
Filmy, jak filmy... Ciekawie opowiadał Pan...
Stanowisko ZSRP w sprawie...
Nowy minister ante portas... sfinansuje.
Stanowisko ZSRP w sprawie...
Kiedy kilka lat temu, na łamach naszego...
Do zbioru wiśni
ciekawe co zrobisz jak będzie 80gr
Do zbioru wiśni
Hahahahhh chyba żartujesz. Jak szoszony...
Stanowisko ZSRP w sprawie...
Ciekawe jakby szybko rosły plusy gdybyś...
Stanowisko ZSRP w sprawie...
Dokładnie tak...Pytam się jeszcze gdzie są...
Stanowisko ZSRP w sprawie...
Nikt nie da tyle, ile politycy obiecają, ale...
Do zbioru wiśni
A ja słyszałem że cena ma nie przekroczyć...
Upały i susza...
Śliwki?? Made in....???Bo raczej nie z RP.
Droższe owoce skutkiem...
Patrząc na tę czereśnie to raczej nie...
Do zbioru wiśni
Tak ma być. Słyszałem o 3zl za kg rwanej
Do zbioru wiśni
Wiśnia ma być droga :]
Nowe odmiany czereśni - sad...
Znam pana Grzegorza mimo ponad 500...
Tarcznik niszczyciel w...
Uwaga na ogniska w rejonie Sandomierza....
KE: Cydr z niższą akcyzą
A po kiego mi pędzić cokolwiek, jak jestem...
KE: Cydr z niższą akcyzą
To nie kwestia cen. To nie kwestia doznań...
Droższe owoce skutkiem...
To przebitka niezła Hurt czereśnia 3-4zł a...
KE: Cydr z niższą akcyzą
Jeśli przyjacielu cena sikacza, albo sikacza...
Zmiany w zatrudnianiu Ukraińców
@Turysta ... Skąd taka cyfra ? Dojna zmiana...
Droższe owoce skutkiem...
Tak napewno zdrozeje o te skladki ! rynek sam...
KE: Cydr z niższą akcyzą
Z ilości komentarzy wynika, że...
Do zbioru wiśni
jak by po tyle była to bajka !
Do zbioru wiśni
Po tyle to będzie na skupię. Może rozdaj...
Nawadnianie plantacji...
Możesz mieć rację . Na bluecropa za gęsty...
Nawadnianie plantacji...
To pewnie Chander z niewielkim plonem. Albo...
Nawadnianie plantacji...
Możecie napisać ile lat mają krzewy i co...
Zmiany w zatrudnianiu Ukraińców
Jeżeli dużo Ukraińców jest zatrudnianych...
Gwałtowny spadek cen...
Najważniejsze żeby pracownik z ukrainy...
Zmiany w zatrudnianiu Ukraińców
10-30? W tym momecie rządają 50 zł !!!...
Gwałtowny spadek cen...
Normalna standardowa zagrywka na oskubane...
Zmarł prof. dr hab....
Ludzie zapomnieli o takimi człowieku jak...
Kupie maszt do cągnika
Autor ogłoszenia chcę kupić -więc skąd...
Kupie maszt do cągnika
Można jakieś zdięcie opis cene
Zmarł prof. dr hab....
Nie rozumiem czemu jest tak mało...
Kupie maszt do cągnika
Dzwoń pod ten nr. 692 787 491.
Dramat polskich plantatorów
ja nie jestem z tego pokolenia żeby...
Dramat polskich plantatorów
@grisza1988... Nie wiem skąd czerpiesz takie...
Dramat polskich plantatorów
za to ja jestem osobą o własnych...
Dramat polskich plantatorów
@grisza1988 ... Pięknie napisałeś, ale za...
Dramat polskich plantatorów
Dodam też co nieco od siebie, w kraju panuje...
Dramat polskich plantatorów
tu w tym wszystkim chodzi o w pewnym stopniu...
Dramat polskich plantatorów
Jestem tu na portalu od wielu lat. Już...
Zmarł prof. dr hab....
Byłem w tym roku na Międzynarodowej...
Wzory umów – pomocnik...
To może podaj kraj gdzie tak proste przepisy...
Zmarł prof. dr hab....
Panie Profesorze. Pokój Ci wieczny w cichej...
Zmarł prof. dr hab....
Kim był dla ciebie, dla ciebie, czy dla...
Wzory umów – pomocnik...
To wina oczywiście UE nie naszego rządu
Wzory umów – pomocnik...
Aż boję się kłaść spać bo rano może...
Zmarł prof. dr hab....
[*] [*] [*] Cześć Jego pamięci! Odszedł...
Czy 2018 rok będzie lepszy...
Gadki od Maja, że wszystko obrodzi w opór...
Zmarł prof. dr hab....
Niech spoczywa w pokoju...
Czy 2018 rok będzie lepszy...
Nie o wysokość produkcji i zbyt tu chodzi,...
Dramat polskich plantatorów
Nie zazdroszczę plantatorom. A tu taka...
Sanepid kontroluje łubianki !
Ps. Mniejsze sady jabłoniowe to powiedzmy...
Sanepid kontroluje łubianki !
Mateusz. Kłaniam się tobie za ten wpis. Są...
Sanepid kontroluje łubianki !
Drupi i. Niech sprawdza tych co mają...
Jak ochronić czereśnie...
Może ktoś kto stosował wypowie się na...
Sanepid kontroluje łubianki !
To dobrze czy źle p. Drupi??? Truskawki w...
Sanepid kontroluje łubianki !
Jeszcze chwileczka ,jeszcze momencik i do...
Czy w polskich truskawkach...
Hm.... daleki jestem od dochodzenia skąd...
Jabłkowa mania ogarnęła...
A może mi przypomnicie jakie przetwórnie...
Jabłkowa mania ogarnęła...
No tak, ale nie zapominajmy, że zawsze była...
Czy w polskich truskawkach...
Kiedy badania ,cytrusów ,bananów ,winogron?
Czy w polskich truskawkach...
Gadac kto rwał truskawki przed 30 kwietna...
Czy w polskich truskawkach...
Tylko czemu badanie było robione 30 kwietnia...
Sanepid kontroluje łubianki !
Jak zaczną sprawdzać tych co mają...
Jabłkowa mania ogarnęła...
Cena tony jabłek ponad 5200 zł w...
Sanepid kontroluje łubianki !
Protestujcie więcej to bez certyfikatu nie...
Jabłkowa mania ogarnęła...
A jednak nie wszystkim podoba się dobra...
Jabłkowa mania ogarnęła...
23 maja godzina 10 płac Defilad w Warszawie...
Jabłkowa mania ogarnęła...
Kto to przetłumaczy "z chińskiego na...
Jabłkowa mania ogarnęła...
Co na to eksperci? Taka cisza? Prof. Makosz i...
Wynajmę głębosz 1 ząb
W poprawnych warunkach agrotechnicznych...
Wynajmę głębosz 1 ząb
Ja podczas gleboszowania używam dwóch 30...
Wynajmę głębosz 1 ząb
nie chodzi o konie ale o uciąg!
Wynajmę głębosz 1 ząb
Chyba na piasku lub innej lekkiej glebie ta...
Brak chętnych do zbioru...
sorry, od 80 h jest ponad 400zł ZUSu....
Brak chętnych do zbioru...
Czyli pracując 8 h /dziennie do pracy chodzi...
Brak chętnych do zbioru...
Nie mozna edytowac ... realnie srednie...
Brak chętnych do zbioru...
Kiedyś powiedziałem ile niektórzy rwią i...
Susza coraz bardziej...
Trzeci dzień opadów.113 ml. Jeziora na...
Brak chętnych do zbioru...
Gdzie taką wykładnię połówki etatu...
Brak chętnych do zbioru...
Skoro na pół etatu jest 40 godzin...
Brak chętnych do zbioru...
"Pieniądze też nie są dobre - za zebranie...
Brak chętnych do zbioru...
80h miesięcznie , jak to policzyłeś ???
Brak chętnych do zbioru...
Przy przepisach z dnia dzisiejszego i...
Brak chętnych do zbioru...
Po co się schylać jak można się...
Susza coraz bardziej...
Myślę że na pewno autor artykułu miał na...
Susza coraz bardziej...
Myślę, że w tym kontekście- że sady...
Susza coraz bardziej...
Już się złapało 50 mm?
Susza coraz bardziej...
Ciekawi mnie dlaczego akurat powody do...
Susza coraz bardziej...
50mm w kilka godzin. Wciąż pada.
Mieszaniny zbiornikowe...
300 litrów to opryskiwacz tunelowy a nie...
Chemiczne przerzedzanie...
Prawdę mówiąc samo się przerzedziło...
Zapowiadają się wysokie...
A tu jeszcze Tramp namieszał . Zrobił...
Chemiczne przerzedzanie...
Hmmm... 150g BA + 5g NAA na hektar? Nie zleci...
Cydr czeka na nową szansę,...
Jesli ludzie wolą pić piwo(a w większości...
Cydr czeka na nową szansę,...
Kilka lat mija od czasu kiedy CYDR zaistniał...
Mieszaniny zbiornikowe...
Z tymi nowościami to jest tak jak z tym...
Mieszaniny zbiornikowe...
z tym mieszaniem ga4 i regalis to ameryki nie...
Mieszaniny zbiornikowe...
A ja pryskam 1000l na ha i na grzyba i na...
Zapowiadają się wysokie...
Nie chce mi się uderzać w jakieś głębsze...
Mieszaniny zbiornikowe...
200-300 litrów na h ? To na pewno nie dla...
Zapowiadają się wysokie...
Jak jesteś taki litościwy Gannis to...
Zapowiadają się wysokie...
Już kolejny raz czytam komentarz typu "puste...
Zapowiadają się wysokie...
Chiny - wielkie straty w jabłkach po...
Zapowiadają się wysokie...
Owszem na Chińskim nieszczęściu jak to...
Zapowiadają się wysokie...
Jeżeli będą takie ceny jak napisał...
Zapowiadają się wysokie...
Jak ktoś zarobi na tym Chińskim...
Zapowiadają się wysokie...
W Polsce o tym się nie mówi, dziwne .Jeśli...
Zapowiadają się wysokie...
Skąd tak duże straty? Jest to następstwo...
Zapowiadają się wysokie...
Według eksperta z Chińskiej Akademii Nauk...
Zapowiadają się wysokie...
Przymrozki znowu dały się we znaki – tym...
Zapowiadają się wysokie...
Ci co mają sortownie czekają na niską...
Zapowiadają się wysokie...
Kilka lat temu łąki obsadzili ludzie, potem...
Zapowiadają się wysokie...
Jak ktoś liczy na gorsze zbiory to się...
Zapowiadają się wysokie...
Ale taka prawda panie ultracyd. podczas...
Zapowiadają się wysokie...
Proponuję patrzeć szerzej niż czubek...
Zapowiadają się wysokie...
Na 100 kwiatków wystarczy przy dobrym...
Zapowiadają się wysokie...
Zbiory będą przeciętne co znaczy że...
Zapowiadają się wysokie...
Czy napewno beda wysokie zbiory?Sady kwitly...
Pamiętajmy o pszczołach !
jurol masz rację. Polska jest zacofana,...
Pamiętajmy o pszczołach !
Byłbym wdzięczny za rozwinięcie treści...
Zapowiadają się wysokie...
Gradobicia to raz a po drugie susza jaka...
Zapowiadają się wysokie...
Obawiam się że do tego czasu wielu z nas...
Pamiętajmy o pszczołach !
Tak się sklada Artemido ze sam się zajmuje...
Pamiętajmy o pszczołach !
I tym wpisem -adi- potwierdziłeś że...
Pamiętajmy o pszczołach !
Kto chce to i pożytek znajdzie przecież po...
Pamiętajmy o pszczołach !
Z opiniami o pszczołach to tak trochę jak z...
Pamiętajmy o pszczołach !
Właśnie jestem po rozmowie ze znajomym...
Pamiętajmy o pszczołach !
Ot czasy, ot obyczaje... Widzisz adi sto...
Zapowiadają się wysokie...
Z Ursusa to tylko nazwa zostala tak samo jak...
Zapowiadają się wysokie...
Koledzy mamy początek maja i za sobą co...
Zapowiadają się wysokie...
No to cię zaskoczę, Ursus istnieje i ma...
Zapowiadają się wysokie...
U mnie są. Za to drzewa brzoskwini dostały...
Zapowiadają się wysokie...
Żyje tylko z sadu, jadę na 10ha na dwóch...
Zapowiadają się wysokie...
Czekając aż rynek sam się wyreguluje , to...
Pamiętajmy o pszczołach !
Taka jest mentalność ludzi której się nie...
Zapowiadają się wysokie...
Gdzie się podziały zawiązki moreli ?
Pamiętajmy o pszczołach !
Widzę, że mój dyżurny adwersarz...
Zapowiadają się wysokie...
Ale jak widać po tym roku jablka które...
Pamiętajmy o pszczołach !
Artemida Ciebie to na pewno Jezus wskrzesi....
instagram