Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem
2019_A_Merpan_Promocja
2019_Delany

Pozostałości środków ochrony roślin wykrywane w owocach pochodzących z polskich sadów

Podczas 60 Ogólnopolskiej Konferencji Ochrony Roślin Sadowniczych która odbyła się 6 i 7 marca br. mieliśmy okazję wysłuchać wykładu dr Artura Miszczaka nt. „Pozostałości środków ochrony roślin wykrywanych w owocach pochodzących z polskich sadów”.

Jak wynika z danych zaprezentowanych przez eksperta aktualnie (zgodnie z rejestrem MRiRW 23.02.2018) w kraju mamy zarejestrowane 2073 środki ochrony roślin (876 chwastobójczych; 723 fungicydów; 335 insektycydów, akarycydów, rodentycydów, repelentów; 139 regulatorów wzrostu, atraktantów). Liczba tych preparatów z roku na rok jednak systematycznie się zwiększa o ok. 150-200 preparatów.

Czyli jak widzimy jest coraz więcej preparatów, niekoniecznie więcej substancji aktywnych – zaznaczył dr A. Miszczak.

Każdego roku wiele produktów zmienia etykiety (zostają dodane a czasem usunięte uprawy w jakich dany środek może być stosowany), dlatego trzeba cały czas tą wiedzę aktualizować.

Z aktualnym rejestrem środków ochrony roślin oraz etykietami poszczególnych środków możemy zapoznać się m.in. na stronie MRiRW https://bip.minrol.gov.pl/Informacje-Branzowe/Produkcja-Roslinna/Ochrona-Roslin

Jakie rodzaje metod analitycznych używane są obecnie w badaniach pozostałości pestycydów ?

Aktualnie główną metodą stosowaną w laboratoriach jest metoda „Multi” (MRM) - GC/MS/MS; LC/MSMS. Stosuje się również metody pojedyncze (SMR) - ditiokarbaminiany; glifosat, AMPA, etefon; chlormekwat, mepikwat, cyromozyna; kwaśne pestycydy (MCPA 2,4-D, fluroxypyr, itd.); fosetyl, fosforyny; ditianon, dodyna, hydrazyd maleinowy.

Jak poinformował dr Artur Miszczak

Zbadać pestycydy nie znaczy zbadać pestycydy od tak po prostu, te metody analityczne składają się z różnych komponentów. Głównie korzystamy z metody „Multi” (MRM). Oprócz tego mamy specyficzne metody analityczne, których należy użyć zwłaszcza, jeśli stosowaliśmy takie środki ochrony roślin które zawierają np. ditianon, dodyna czy też fosforyny po nawozach fosforanowych.

Co roku w kraju przeprowadzane są tzw. badania monitoringowe. Na czym polegają te badania ?

Jak wyjaśnił dr A. Miszczak próbki do badań pobierane są od maja do grudnia, pobierane są z każdego województwa, przez PIORiN która organizuje pobieranie prób i dostarcza je do kilku laboratoriów w kraju.

Zestaw prób jest zawsze optymalizowany: ze względu na ilość generalną prób pobieranych do badań, na areał jak i na wyniki badań z poprzedniego roku. Jest to cały matematyczny system, który wskazuje ile prób z danej uprawy należy pobrać do badań.

Laboratorium które otrzyma próbki ma obowiązek zinterpretować wyniki badań, zgłosić przekroczenia oraz zwrócić szczególną uwagę na nieprawidłowości w stosowaniu środków ochrony roślin – czyli na wszystkie zastosowania środków niezgodne z ich przeznaczeniem (etykietą). Do badania tych prób stosuje się metodę „Multi” (MRM).

Wyniki badania monitoringowego Instytutu Ogrodnictwa:

Jak wynika z danych zaprezentowanych przez dr Artura Miszczaka w ubiegłym roku (2017) do laboratorium Instytutu Ogrodnictwa trafiło 140 prób owoców (11 gatunków):

  • Jabłoń – 55 prób; Śliwa – 21 prób; Grusza 15 prób; Wiśnia – 12 prób; Porzeczka – 11 prób; Orzech włoski – 8 prób; Orzech laskowy – 7 prób; Czereśnia – 5 prób; Winorośl – 3 próby; Malina – 2 próby; Borówka – 1 próba.


Próby te pochodziły z województwa łódzkiego (79) oraz mazowieckiego (31), podkarpackiego (5), małopolskiego (4), lubuskiego (3), opolskiego (3), zachodniopomorskiego (3), pomorskiego (2), wielkopolskiego (2), lubelskiego (2), śląskiego (2), świętokrzyskiego (1), podlaskiego (1), warmińsko-mazurskiego (1) i kujawsko-pomorskiego (1).

Jak wygląda sytuacja w uprawach sadowniczych w ocenie laboratorium IO ?

Do 73 % z tych prób nie było żadnych uwag, pozostałości znajdujące się w nich były w normie. Niepokojący jednak jest fakt, że w ¼ z tych 140 prób wykryto nieprawidłowe zastosowanie środków ochrony roślin. Natomiast w 3 próbach (2 w jabłoni i 1 w wiśni), które stanowiły w sumie 2 % wszytkich pobranych prób wykryto przekroczenie pozostałości pestycydów. Przekroczenia te były wynikiem zastosowania środków niezalecanych dla tych upraw (chloropiryfus – jabłoń, cyprokonazol – wiśnie).

Czy te 2 % to jest dużo czy mało ? Są to 2 gospodarstwa na 100, 20 na 1000 albo 200 na 10000 ? Czy to jest mało czy dużo to jest kwestia zależna od punktu widzenia – zaznaczył dr A. Miszczaka.

Niepokojący jest jednak fakt, iż z roku na rok procent nieprawidłowości oraz procent przekroczeń w badanych próbach jest coraz większy:

 Fot.1Fot.1
 Fot.2Fot.2
 Fot.3Fot.3


A jak prezentowały się wyniki pozostałości w pobranych próbach jabłek ?

Jak zaznaczył ekspert dla upraw jabłoni mamy zarejestrowanych w sumie 346 środków ochrony roślin i 88 substancji aktywnych:

  • Akarycydy – 15 ś.o.r; 10 s.a.;
  • Atraktanty – 2 ś.o.r; 2 s.a.;
  • Chwastobójcze – 88 ś.o.r; 8 s.a.;
  • Fungicydy – 160 ś.o.r; 37 s.a.;
  • Insektycydy – 60 ś.o.r; 21 s.a.;
  • Regulatory wzrostu – 20 ś.o.r; 9 s.a.;
  • Stymulatory odporności – 1 ś.o.r; 1 s.a.


Patrząc na zestaw wszystkich tych preparatów wydawałoby się, że problemy związane z uprawą jabłoni powinny być wyczerpane tymi środkami. Niestety tak nie jest…I jak wynika z zaprezentowanych danych aż 24 % z pobranych do badań prób wykazało nieprawidłowe zastosowanie środków ochrony roślin…Czyli pomimo tego, iż mamy zarejestrowanych dla jabłoni 346 środków ochrony roślin to, co czwarte gospodarstwo w Polsce stosuje niezarejestrowane dla jabłoni środki.

Z koeli jeśli chodzi o liczbę pozostałości pestycydów wykrywanych w pojedynczych próbach jabłek sytuacja wygląda i dobrze i źle – powiedział dr A. Miszczak.

Jak poinformował ekspert mamy sporą liczbę procentową jabłek/sadów w których nie wykrywamy w ogóle albo maksymalnie 1 czy 2 pestycydy.

Z programem ochrony który został zastosowany w 2 uprawach jabłoni w których nie wykryto żadnego pestycydu można zapoznać się [fot.2]

W sumie w 50 % próbkach jabłek wykryto nie więcej niż 4 pestycydy. Jednak w pozostałych 50 % wykrywano nawet do 10 albo 11 pestycydów [fot.3.] 

Najczęściej w próbach badanych 55 jabłek wykrywano pozostałoś takich związków jak: Kaptan, Acetamipryd, Ditiokarbaminiany, Boskalid, Metyoksyfenozyd, Piraklostrobina, Karbendazym, Fluidoksonil, Tebukonazol.

Co stanowi dziś największy problemem ? Jak kilkukrotnie podkreślał dr Artur Miszczak niezgodne z zaleceniami stosowanie środków ochrony roślin – czego przyczyną jest nieczytanie etykiet preparatów.



REKLAMA
2019_Faban_Promocja
2019_Captan_2019_news
2019_A_InfoKarta

komentarze (3):

dodaj komentarz
jerzy45
jerzy45 10.03.2018 22:21 Podważać tego, co powiedział dr A. Miszczak nie ma sensu - wszak to doktor i wie co mówi. Jednak same suche dane statystyczne nie wiele nam powiedzą. Jeśli próbki pobiera się od maja do września, to ja się spytam - jak w pozostałościach środków można wymienić np. kaptan, skoro na tzw. przechowanie pryska się właśnie np. Merpanem 80, Captanem 80, czy Captanem 50. Moja rozterka przeradza się już w przerażenie, bo co wykażą próby pobrane u mnie w moim sadzie we wrześniu ? Jeśli ja stosuję ś.o.r. zgodnie z etykietą, zgodnie z prewencją, karencją, dawką i w terminie, to zawsze może zdarzyć się krnąbrna odmiana ( mam ich z 18...tak ! ), która będzie trudniej pozbywała się danej substancji. Przecież to prosta reakcja. Masz szwagra, który lubi wypić ? On wypije o,7 l i stoi. Ja wypiję 0,25 l i zdycham trzy dni. Na czym to polega ? Łatwo to wytłumaczyć... jednak trzeba przyjrzeć się, co to jest C2H5Oh i na co się rozkłada. Podobnie dzieje się z chemią...w roślinie. Ileś lat temu pobrano ode mnie próbki. Wynik 0,00.
Co do przedstawionych tzw. programów ochrony. Ktoś na odmianie odpornej na parcha i mączniaka stosuje Score i Kaptan Plus... Natomiast podziwiam odwagę drugiego gościa, który na wrażliwej odmianie, jaką jest Cortland stosuje w czasie infekcji pierwotnych czterokrotnie Miedzian 50...Powiem tak - odważny gość ! To w walce z zarazą ogniową dawka zgodnie z etykietą, to o,15 kg/ha. Jakie płyną z tej prezentacji wnioski ?
Zgłupiałem...starzeję się, czas umierać...??
jerzy45
jerzy45 10.03.2018 22:23 Miedzian - 0,75 kg/ha w zwalczaniu zarazy ogniowej po kwitnieniu...
SlawekS
SlawekS 11.03.2018 07:43 Jeżeli już, to pisze od maja do grudnia i dotyczy różnych gatunków, dopiero później artykuł skupia się na jabłkach. Wątpię czy PIORiN pobiera te próbki w sadzie, prawdopodobnie większość jest pobierana z chłodni w czasie kontroli "papierów" w gospodarstwie. Przynajmniej takie odniosłem wrażenie po listopadowej kontroli u mnie. Pech chciał, że limit próbek na ten rok już był wykorzystany i ominęło mnie darmowe badanie :/

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

Czytaj także

Pierwsze spotkanie Zespołu ds. wysokiej jakości żywności

Istotne jest stworzenie platformy porozumienia między branżami. Chodzi o to, aby w pracach...

Ceny jabłek coraz niższe !

Zamiast ograniczać, zdwajamy produkcję. Zamiast stawiać na jakość - wciąż idziemy na...

"2 jabłka za 17 groszy" – rolnicy rozdawali owoce

Mieszkańców wybranych miast czekała miła niespodzianka – rolnicy rozdawali im jabłka. W...

GIS: Informacja dla plantatorów i punktów skupu owoców

W trakcie uprawy, zbioru, magazynowania i transportu owoce i warzywa narażone są na...

Wielka niewiadoma, kiedy Eskimos wypłaci pozostałe zaległości !

Jak donosi dziś (20.03) rmf24.pl sadownicy, a przede wszystkim pośrednicy, którzy...

Rosja jest gotowa zakończyć embargo

Jak informuje aiz.info Władimir Putin potwierdził gotowość swojego kraju do zakończenia...

Najnowsze ogłoszenia

VW LT 35 2.5TDI. 109KM

20.03.2019 17:24 autor: damian115

C 330, używane części w dobrym stanie

20.03.2019 08:01 autor: golden91

sprzedam skrzynki jedynki

18.03.2019 19:31 autor: darek76

Sprzedam ciągnik rolniczy Władimirec

18.03.2019 13:43 autor: jmprzy

Sprzedam sad

18.03.2019 11:53 autor: sadownik3702

GLEBOGRYZARKA,SADZARKA,KOPACZKA

17.03.2019 11:27 autor: kkkkkk9

2019_Yara_seminarium_czeresniowe

Najnowsze komentarze

"2 jabłka za 17 groszy" –...
A kto teraz będzie kupował w sklepie jak na...
"2 jabłka za 17 groszy" –...
Zapomniałem dodać, brawo agro unia
"2 jabłka za 17 groszy" –...
Cholerne świnie zawsze przypiszą sobie...
"2 jabłka za 17 groszy" –...
ardanku ciesz się póki możesz bo tylko...
Skup interwencyjny: Są...
Niedługo będą wybory więc za ten dobrobyt...
Rosja jest gotowa...
Nie zapominajmy, że Polska ma podwójne...
Rosja jest gotowa...
Nie zapominajmy co było przyczyną...
Rosja jest gotowa...
Nie zapominajmy ze to EU nałożyła pierwsza...
Komunikat jagodowy -...
a dzisiaj już mrozik ma być w nocy a gdzie...
Skup interwencyjny: Są...
Panie Ministrze tym skupem interwencyjnym...
Sprzedam sad
Dobry interes. Sprzedać hektar za 300 a...
Nowa Zelandia chce olśnić...
Wielkie mecyje, czerwonego idareda kto nie...
Sprzedam sad
Tyle, że działka pewnie na nie byle jakiej...
Sprzedam sad
300tys/ha a myślałem ze u mnie jest droga...
ZSRP w sprawie umów...
Problem że tu nie da się edytować....
ZSRP w sprawie umów...
Co do cepa to pewnie prawda. Co do Pizy to...
ZSRP w sprawie umów...
Jaceo.. Każdy z twoich przodków pracował...
ZSRP w sprawie umów...
Ostatnie zdanie pokazuje na jaki rodzaj...
ZSRP w sprawie umów...
Widać przy tym pozostał tylko na wyższym...
ZSRP w sprawie umów...
Normalny Cyrk !!!!! Trochę nie na temat ale...
Komunikat jagodowy -...
u mnie nawet liście wszystkie nie spadły
ZSRP w sprawie umów...
To przecież można zostawić pod drzewami,...
ZSRP: Opłaciło się...
NIKT VAT-u NIE PODWYŻSZA NA SOKI (i na...
Od rana dym… protesty w...
Dobrze zrobili,ale teraz poniosą...
Od rana dym… protesty w...
Dobrze zrobili z tym wywalaniem jablek szkoda...
ZSRP w sprawie umów...
Drupi jak ty chcesz z pracownikami agencji...
ZSRP w sprawie umów...
Ok.Cena minimalna na owoce przemysłowe,ale...
ZSRP w sprawie umów...
Drupi,aleś Ty.....
ZSRP w sprawie umów...
Powinno być wymuszone prawo limitów z...
ZSRP w sprawie umów...
P. S. Skoro wszyscy wiedzą je kosztuje...
ZSRP w sprawie umów...
To żem napisoł to co wiedzioł. Powinno...
ZSRP w sprawie umów...
To nie jest takie proste, w przypadku płacy...
ZSRP w sprawie umów...
Oczywiście ja wszystko rozumiem ale...
Od rana dym… protesty w...
"Początek 2019 roku. Kilkadziesiąt spotkań...
Interwencja w sprawie Eskimosa
jak to nic... firma wykazała zysk za 4...
Od rana dym… protesty w...
tak a tutaj to demokracja,nie...
Od rana dym… protesty w...
A Ty Jacek chcesz sterroryzować wszystkie...
Od rana dym… protesty w...
Pretensje do wszystkich. to można...
Od rana dym… protesty w...
Pieprzyć ich. Ocenami tutaj to się ktoś...
ZSRP: Opłaciło się...
Sprawdziłem klasyfikacje GUS - aktualnie...
ZSRP: Opłaciło się...
Nie wiem czy dobrze rozumiem. Chcieli...
ZSRP: Opłaciło się...
Nie przypominam sobie, aby na którymkolwiek...
Zrezygnowano z ustawy...
Czy wy naprawdę nie widzicie jak wami można...
ZSRP: Opłaciło się...
Panie Maliszewski dobrze by było żeby Pan...
Zrezygnowano z ustawy...
A poza tym uważam, że embargo powinno...
Zrezygnowano z ustawy...
A może to zasługa ostatnich strajków w...
Zrezygnowano z ustawy...
Brawo! Naciski jednak pomagają! Wreszcie...
ZSRP: Opłaciło się...
Gratuluje !! Macie sukces w obronie KUPS nie...
ZSRP w sprawie umów...
No i ciągu 10 sekund 17 minusów...
ZSRP w sprawie umów...
W dwudziestym pierwszym wieku,w Polsce,UE i w...
Od rana dym… protesty w...
Podaje do wiadomości dla wszystkich...
Od rana dym… protesty w...
Szczekaj PiSowski piesku
Ardanowski: Te jabłka...
Liże dupe kaczce i tyle i ma dzięki temu...
Mamy nie więcej niż 5 lat...
Też tak mówiłem 15 lat temu. Śmieli się...
Ardanowski: Te jabłka...
Nie dać, a sprze-dać to z chęcią, ot taka...
Od rana dym… protesty w...
Mam nadzieje ze jak sie zmieni rzad to ci sie...
Od rana dym… protesty w...
peowskiej miało byc.
Od rana dym… protesty w...
o bardzo ładny przykład eowskiej swini....
Od rana dym… protesty w...
Jak ktoś ma sad na madzie rzecznej czy na...
KUPS: Rząd chce nałożyć...
"Podnosząc podatek z 5 proc. do 23 proc. (a...
Od rana dym… protesty w...
Na zimno patrząc ,duuuuża część sympatii...
Od rana dym… protesty w...
Miejmy nadzieję ,że bliskość wyborów nie...
Od rana dym… protesty w...
Zamknij Ryj PiSowska gnido
Od rana dym… protesty w...
Ten artykuł pisał jakiś PiSowski trol....
Ardanowski: Te jabłka...
Tak że, ten tego, hmm. Wyszło na to że...
Ardanowski: Te jabłka...
sam sobie odpowiedziałeś na swoje pytanie,...
Od rana dym… protesty w...
Oni poprostu spóźnili się na obrady...
Ardanowski: Te jabłka...
I co dobrego wniosła bezpłatna dystrybucja?...
Od rana dym… protesty w...
Więcej pochlebnych opinii widziałem dziś...
Ardanowski: Te jabłka...
można krytykować bezpłatna dystrybucje ale...
Od rana dym… protesty w...
Związek sadowników RP protestował latem...
Ardanowski: Te jabłka...
I co wysiedział? Złote jajko?
Ardanowski: Te jabłka...
Takie wlasnie macie argumenty mowa nienawisci...
Ardanowski: Te jabłka...
Końcówka linku:...
Ardanowski: Te jabłka...
Marcin, polecam ten artykuł:...
Od rana dym… protesty w...
Akurat pan Sas mówi logicznie i rzeczowo
Ardanowski: Te jabłka...
A co do energetyki to akurat dzieki pisowi...
Ardanowski: Te jabłka...
Tak dla PO i nowoczesnej. Chcemy...
Od rana dym… protesty w...
Minister Rolnictwa nas poniza, Rzad kosztem...
Od rana dym… protesty w...
Co do protestów pytanie czy Zachwieja Sas...
Od rana dym… protesty w...
Zachwiany pyknoł Ci 72 minusy.
Ardanowski: Te jabłka...
PIS won!!!!!!!krotko i na temat.
Ardanowski: Te jabłka...
Piątka (a nawet siódemka) "dla sadownictwa"...
Od rana dym… protesty w...
Tak jest, i dajemy jasny sygnał i zielone...
Od rana dym… protesty w...
Ta cała agrounia to nie jest jakas...
Od rana dym… protesty w...
pilzner13 ,,,no właśnie wystarczyło by...
Od rana dym… protesty w...
No i po co te zadymy,a wystarczyło by...
Od rana dym… protesty w...
Panie Marcinie Zachwieja ...Tak ,już jutro...
Ułatwienia w obrocie ziemią
Chaotyczne troche te nagranie ale jest dużo...
Ułatwienia w obrocie ziemią
Odnoszę wrażenie, że za ułatwienie...
Ułatwienia w obrocie ziemią
Też mi ułatwienia.... najpierw zablokowali...
Mirosław Maliszewski: Jaki...
No i najważniejsze:skoro obowiązkowe...
Mirosław Maliszewski: Jaki...
Czy pan Maliszewski tylko udaje czy nie zdaje...
Czy powinniśmy żądać...
Węgiel jedzie ropa płynie... Było kiedyś...
Czy powinniśmy żądać...
Boginią mądrości jest Atena... Jak to bywa...
Czy powinniśmy żądać...
Przepraszam, ale czy nikt jeszcze nie...
Czy powinniśmy żądać...
Zmusić prezesów grup nie zmusimy i tak...
Czy powinniśmy żądać...
musimy wiecej sadzic ! proponuje zawody w...
Czy powinniśmy żądać...
Od kogo żądać? Kto jest adresatem tych...
Jabłka „Amela”...
Taką sytuację przewidział już Molier w...
Czy powinniśmy żądać...
Moim zdaniem, ten cały wywód powinien się...
Jabłka „Amela”...
Normalne odmiany w których nie ma...
Jabłka „Amela”...
Może jaśniej; czy to jest nowa odmiana czy...
Mamy nie więcej niż 5 lat...
Przyjdzie maj jabłko będzie po 1zl i każdy...
Mamy nie więcej niż 5 lat...
Nie mamy już czasu na nic bo decyzje już...
Mamy nie więcej niż 5 lat...
Jeszcze 10 lat temu, niektórzy spierali się...
Eksport ukraińskich jabłek...
Coś mi się wydaje, że pisząc o Dubaju...
Mamy nie więcej niż 5 lat...
Widać,że facet ma bardziej poukładane w...
Mamy nie więcej niż 5 lat...
Problemem były i są programy...
Mamy nie więcej niż 5 lat...
Dziwne? Nikt nie komentuje...
Brona aktywna z wałem pakera
Witam ! chętnie wypożyczyłbym bronę ale...
Ardanowski: Rusza kolejna...
pszemek - czytać ze zrozumieniem w szkole...
Ardanowski: Rusza kolejna...
Co się dziwić, od początku to...
Ardanowski: Rusza kolejna...
Komuś, w ramach rozwiązywania problemów...
Komunikat sadowniczy -...
Dzień przed zabiegiem,do ropownicy wlać...
Komunikat sadowniczy -...
Siara. I jeszcze raz siara. Jest super na...
Komunikat sadowniczy -...
Prawidłowo nie dajmy się zwariować.
Komunikat sadowniczy -...
Zabaweczka z lochmanikiem zakonserwowano...
Komunikat sadowniczy -...
Oj przelicza sie w tym roku....bo ze...
KUPS: Podwyżka VAT na...
a jeszcze jedno, pytanie czy KUPS to...
KUPS: Podwyżka VAT na...
poprosimy KUPS o np. badania rynkowe...
KUPS: Podwyżka VAT na...
Prosze o uzupełnienie artykułu o stawki...
KUPS: Podwyżka VAT na...
Znowu jakieś bzdury o podwyżce vat-u na...
Ardanowski: Rusza kolejna...
A tak pomagał i rozwiązywał problemy...
Związkowcy i pracodawcy...
Artykuł wprowadza w błąd.Nie chodzi o...
Ardanowski: Rusza kolejna...
No zobaczymy co teraz będzie ,pozostawiam to...
Ardanowski: Rusza kolejna...
No zobaczymy co teraz będzie ,pozostawiam to...
Komunikat sadowniczy -...
Już się zaczyna...Ciekawe kto dalej da się...
Związkowcy i pracodawcy...
Nie ma większego syfu od tych napoi...
Związkowcy i pracodawcy...
Bardzo dobrze! w końcu nie będzie się im...
Jabłka przemysłowe - 0,30...
Kol. nigdy nie mów nigdy
ORLEN: Razem napędzamy...
A skąd wiesz jaką przebitkę ma ORLEN?...
Soki i nektary będą...
Ciekawe jaka będzie reakcja KUPS... Czy...
ORLEN: Razem napędzamy...
Powodzenia... jeżeli ktoś wierzy... Wójt...
ORLEN: Razem napędzamy...
Orlen będzie napędzał polskie rolnictwo...
Soki i nektary będą...
warto sprawdzić...
Soki i nektary będą...
Moim zdaniem raczej jest to sprawiedliwe,...
Jabłka przemysłowe - 0,30...
ja nie rozumiem xD Woziliście jabłka za 8...
Ardanowski: Rusza kolejna...
Ciszej, bo kto będzie wypełniał Wasze...
Jabłka przemysłowe - 0,30...
Tylko z opcją wygranej w totka w pierwszym...
Ardanowski: Rusza kolejna...
Może skorzystać z ostatniej propozycji...
Czy TAK będziemy cięli...
Hm ? skracać galęzie wyrastające pod...
Ardanowski: Rusza kolejna...
Ostatnio czytałem o pracownicy prokuratury,...
Ardanowski: Rusza kolejna...
Taka dygresja jak im się nie opłaca...
Czy TAK będziemy cięli...
Tu na portalu w temacie " Cena cięcia...
Ardanowski: Rusza kolejna...
Takie dane raczej nie są jawne, może poza...
Ardanowski: Rusza kolejna...
Widzisz Wania niektórzy mają szczęście,...
instagram

Advertisement