Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem
2019_A_Corto
2019_BASF

Ochrona roślin sadowniczych przed chorobami

Ochrona roślin sadowniczych przed chorobami

W dniach 10 i 11 lutego 2016 roku w Centrum Konferencyjnym Mazurkas miała miejsce 59. Ogólnopolska Konferencja Ochrony Roślin Sadowniczych. Podczas spotkania uczestnicy mieli okazję wysłuchać wielu ciekawych prelekcji. Jedną z nich był wykład prof. Dr hab. Piotra Sobiczewskiego na temat „Zagrożeń i wyzwań w ochronie roślin sadowniczych przed chorobami.”

Jak podkreślił na wstępie prof. Sobiczewski - W badaniach kolegi Masnego z naszego zakładu wskazują że, Venturia inaequalis sprawcy parcha jabłoni ożywiły się, że już w 20% tych tworów tworzą się worki. Oczywiście trudno przewidzieć jak pogoda przebiegnie dalej. Chciałbym podkreślić, że każdy sezon w zakresie ochrony roślin ma swoją specyfikę która w dużej mierze zależy od pogody.

Ekspert poinformował – Jeśli chodzi o choroby to o wystąpieniu i o nasileniu chorób w dużej mierze decyduje współdziałanie 3 czynników: rośliny, środowisko (w tym warunków pogodowych) i patogena.

Warunki pogodowe
Obecność patogen ma tutaj zasadnicze znaczenie. Warunki pogodowe w okresie zimy mogą ograniczyć albo też stymulować przeżycie i powodować zwiększenie zagrożenia.

Każdy sezon ma swoją specyfikę. Oczywiście o tym decydują opady. Jeśli chodzi o sezon miniony 2015 – przeprowadziliśmy taką analizę w 3 rejonach polski mianowicie na południu w Brzeznej w naszym zakładzie doświadczalnym, następnie w Skierniewicach, i w rejonie Tczewa. W Skierniewicach w okresie tym najważniejszym od kwietnia do września zanotowano 147 mm opadów, w rejonach Nowego Sącza 388 mm a na północy 305 mm. Jeśli chodzi o te pierwsze 2 miejsca to liczba opadów i ilość opadów była o połowę mniejsza jak rok wcześniej. Oczywiście znalazło to swoje odzwierciedlenie w nasileniu i odzwierciedleniu chorób. Jeśli chodzi o okresy krytyczne parcha jabłoni to tych okresów było o połowę mniej niż rok wcześniej i generalnie trzeba powiedzieć, że w profesjonalnie chronionych obiektach większych problemów z ochroną roślin sadowniczych przed chorobami nie było.

Jeśli chodzi o istotną rolę źródła infekcji to znaczy, że wszystko może współgrać ale patogen musi być obecny. I tu mamy przykład, że to źródło w sadach jest co roku. Możemy dyskutować czy jest go więcej lub mniej, co może być modyfikowane przez pogodę, warunki środowiskowe.

Jak mówił prof. Sobiczewski - Chciałbym zwrócić uwagę szczególnie na zarazę ogniową czynnik sprawczy Erwinia amylovora który po okresie zimy może być tak ograniczony że nie będzie aktywnych zgorzeli i to jest jedno z wytłumaczeń które mówi o tym ze jest to choroba której często długość jest trudna do przewidzenia, jest niespodziewana. Bywają lata, że może spowodować znaczne straty a bywają lata, w których ma mniejsze znaczenie. Jednak, co roku występuje we wszystkich rejonach a co roku tu i ówdzie daje o sobie znać i powoduje straty.

Nasze badania wykazały także, że po okresie zimy w kontekście eliminacji źródła infekcji aktywnych zgorzeli stanowiących źródło zakażenia może być nawet ponad 80%.

Monitoring zagrożeń
Jak zauważył profesor – Bardzo ważne w programowaniu ochrony sadów jest prowadzenie monitoringu, określenie realnych zagrożeń w poszczególnych fazach fenologicznych. Dzięki temu monitoringowi, dzięki regularnym lustracją mamy informacje o stanie zdrowotnym roślin a także informację o obecności pierwotnego i wtórnego źródła infekcji. Nasze badania gdy chodzi o prognozowanie i sygnalizację są głównie ukierunkowane na parcha jabłoni i zarazę ogniowa.

Wyniki badań kolegi Masnego wskazują na zróżnicowanie wskazań terminów rozpoczęcia i zakończenia wysiewów zarodników workowych oraz okresów krytycznych zarówno w terminach jak i liczbie. To wskazuje, że praca nad prognozowaniem parcha jest bardzo ważna i potrzebna.

Z praktycznego punktu widzenia z analizy prognostycznej spodziewamy się przede wszystkim uzyskania precyzyjnej informacji, która jest pomocna w opracowaniu celu zapobiegania tym chorobom albo po prostu po wystąpieniu ich zwalczeniu. I ten optymalny program ma być oparty na środkach zarejestrowanych.

Odporność patogenów
Problemem w naszych sadach jabłoniowych jest pojawienie się odporności patogenów na fungicydy. W sadach jabłoniowych mamy problemy z odpornością sprawcy parcha jabłoni na środki benzymidazolowe, jodynowe, strobilurynowe i anilino pirymidynowe. W porzeczkach sprawca antraknozy Drappenopeziza ribis odporność na fungicydy systemiczne z grupy IBE benzimidazole. Jeśli chodzi o drzewa pestkowe sprawca drobnej plamistości liści drzew pestkowych Blumeriella jaapi a także benzimidazole i IBE. W truskawkach pierwsze doniesienia na temat odporności grzyba Botrybis cinerea sprawcy szarej pleśni na strobiluryny .

Jak wyjaśniał ekspert – To co polecamy w tej chwili to jest bezustanna praca nad upowszechnieniem i wdrożeniem strategii opartej na zaleceniach międzynarodowej organizacji do spraw strategii odpornościowej.

Profilaktyka
Odporność przed chorobami która jest bardzo ważna w przypadku generalnej strategii dotyczy profilaktyki. Zarówno tej profilaktyki dyspozycyjnej którą ogólnie można podkreślić jako wzmocnienie naturalnej odporność rośliny. Druga profilaktyka to jest infekcyjna a więc zapobieżenie nawiązaniu pasożytniczego stosunku patogena z roślinami – spotkania patogena z roślinami.

Środki biologiczne
Oprócz metody chemicznej, która w sadownictwie w ochronie jest metodą decydującą i dominująca nasz instytut włącza się w ten ruch proekologiczny a więc mamy zarejestrowane środki w sadownictwie oparte na czynnikach biologicznych zarówno na grzybach, bakteriach, organizmach grzybopodobnych. Warto rozważyć możliwość stosowania tych środków zwłaszcza w sytuacjach niskiego lub średniego zagrożenia. Jest to też kierunek nowoczesny realizowany w rozwiniętych krajach. Mamy również inne zarejestrowane środki, które są oparte na substancjach chemicznych, proekologicznych jak również induktory odporności wyizolowane substancje z czynników biologicznych które stymulują system odpornościowy roślin.

Ponadto w ramach naszej pracy udało się wyselekcjonować szczepy bakterii, które zasiedlają środowisko glebowe jabłoni, które wykazały wysoką skuteczność w ochronie jabłoni przed zarazą ogniową gdy chodzi o ochronę zarówno kwiatów jak i pędów. Naszym celem są prace nad opracowaniem biopreparatu który znów znalazł zastosowanie w warunkach niskiego i średniego zagrożenia. Kiedy połączymy to z prognozowaniem to wtedy będziemy mogli łatwiej decydować. Oczywiście pracujemy także nad środkami proekologicznymi w dziedzinie ochrony jabłoni przed parchem.

Wyniki badań wspomagania metody chemicznej dzięki stonowaniom nawozów dolistnych.
Jak poinformował prof. Sobiczewski – Jest to wciąż popularny i ważny kierunek w produkcji sadowniczej gdy chodzi o nawozy ale warto wiedzieć że te nawozy wspomagają ochronę chemiczną czyli zwiększają skuteczność w zastosowaniu w mieszaninie zwiększają skuteczność fungicydów. Jest to skuteczność od prawie 10 do nawet kilkunastu wzrostu skuteczności.

Nasza generalna strategia to jest profilaktyka – lepiej zapobiegać niż zwalczać.
Prowadzone prace w instytucie
Jak co roku pracownicy naszego instytutu opracowują wspólnie z wydawnictwem hortperss program ochrony roślin sadowniczych. W tym programie są różne nowości, których nie było w dotychczasowych programach. Wszystko jest ukierunkowane na pomoc w produkcji, ale także praca nad opracowaniem warunków eksportowych. Wprowadzono 26 nowych fungicydów, usunięto 9 fungicydów. Nadal brakuje środków zarejestrowanych przeciwko torbieli śliwek, bakteryjnej zgorzeli orzecha włoskiego, przeciwko brunatnej zgniliźnie jabłek i przeciwko rakowi bakteryjnemu na morelach i brzoskwiniach. Rozszerzono rejestrację środka zator Zato 50 WG na uprawy/organizmy które dotychczas były traktowane trochę marginalnie ze względu na powierzchnie czy wielkość uprawy. Dzięki działaniom ministerstwa rolnictwa 2 nowe środki zostały rozszerzone o rejestrację – Zato 50 WG i Signum 33 WG. Do walki z zarazą ogniową środek zarejestrowany Regalis Plus 10 WG oparty na proheksadione wapnia. Jest to środek znany jako środek ograniczający wzrost pędów ale równolegle do blokowana syntezy auksyn i cytokininy jest indukowany nowy szlak metaboliczny dzięki któremu tworzy się substancja toksyczna dla sprawców chorób. Ograniczenie tych chorób może być od 40-80%.

Jednym z problemów w produkcji sadowniczej jest prawidłowa diagnostyka. Określenie właściwego sprawcy czy decyduje o podjęciu walki. Diagnostyka oparta o tzw. oznaki etiologiczne. Wtedy, kiedy patrzymy na objaw i widzimy że jest typowy np. wyciek bakteryjny, pojawienie się pewnych struktur grzybów czy zarodnikowanie. Wtedy wiemy, że sprawcą danego schorzenia jest konkretny grzyb po objawach. Ale bardzo często w przypadku chorób kory i drewna w różnych okresach w sezonie w różnych okresach tych zgorzeli bardzo często trudno jest powiedzieć co jest pierwotnym sprawcą i wtedy konieczna jest analiza laboratoryjna czyli diagnostyka etiologiczna.

Badania naszego zespołu zaowocowały opracowaniem metod szybkiego wykrywania niektórych patogenów w oparciu techniki molekularnej dzięki możliwe temu jest po krótkim czasie zależnie od obiektu powiedzieć co jest faktycznym sprawcom. Pracujemy również nad opracowaniem w kontekście jabłek do eksportu metody wczesnego wykrywania i identyfikacji sprawców gorzkiej zgnilizny jabłek np. porażenia latentnego. Mamy zaawansowane prace na bioróżnorodnością patogenów powodujących choroby roślin patogenów. Jest to bardzo ważne z punktu widzenia określenia zdolności chorobotwórczych i zastosowania odpowiedniego programu.

Prace związane z eksportem
Jak wyjaśniał ekspert – Była to intensywna, duża praca z Ministerstwem Rolnictwa, Głównym Inspektoratem oraz ZSRP. Opracowywaliśmy ekspertyzy i prowadziliśmy konsultację dotyczące wymogów fitosanitarnych dotyczących eksportu jabłek do Chin, Kanadny, USA, Indii, Wietnamu, Tajwanu czasami te konsulacie i ekspertyzy wymagały bardzo wnikliwej analizy, trwały długo i wymagały sporo pracy. Również opracowaliśmy ekspertyzy dla mrożonych owoców (borówki, maliny) do Chin a także owoców świeżych czereśni do Tajwanu.

Podstawowe kryterium to jest przede wszystkim zminimalizowanie ryzyka przeniesienia organizmów szkodliwych z naszego kraju gdzieś indziej. Dlatego służby fitosanitarne krajów potencjalnego importera są bardzo na to uczulone.

Na zakończenie Profesor dodał iż – Zawsze w sadownictwie w obiektach które żyją będą występować nowe wyzwania i nowe zagrożenia. Oczywiście trudna do przewidzenia jest pogoda. Mogą powstawać nowe rasy patogenów nawet takie które są odporne na stosowane fungicydy. Ale głownie interesuje nas punkt widzenia wirulencji patogeniczności. Mogą pojawiać się nowe gatunki ze względu na zmiany klimatu mogą się znajdować przykłady nowych gatunków patogenów. Brak zarejestrowanych środków a także zmniejszające się stale nakłady finansowe na badania naukowe.

Klaudia Szwajorek

Galeria zdjęć:

59. Ogólnopolska Konferencja Ochrony Roślin Sadowniczych 59. Ogólnopolska Konferencja Ochrony Roślin Sadowniczych
59. Ogólnopolska Konferencja Ochrony Roślin Sadowniczych 59. Ogólnopolska Konferencja Ochrony Roślin Sadowniczych
59. Ogólnopolska Konferencja Ochrony Roślin Sadowniczych 59. Ogólnopolska Konferencja Ochrony Roślin Sadowniczych

komentarze (2):

dodaj komentarz
Melolontha
Melolontha 11.02.2016 18:06 Panie Profesorze Sobiczewski... Mam następujący problem... Mój następca przymierza się aby na 2 ha po wykarczowanym sadzie wiśniowym i brzoskwiniowym, posadzić grusze...Wszyscy wkoło odradzają mu i straszą, że szybko przyjdzie zaraza i go wykończy... Fakt...Dookoła zaraza ogniowa na jabłoniach, dzikich głogach, śródpolnych gruszach i innych krzakach, jest... Jest, ale jakby śpi... Proszę powiedzieć jakie są szanse, że w ciągu najbliższych, powiedzmy 10 lat, na Dolnym Śląsku zaraza zakwitnie nam tak, że przejdzie przez drzewa i wspomniany na wstępie sad gruszowy jak przysłowiowy ogień ? ... I czy nauka sadownicza dysponuje już wiedzą dzięki której taki potencjalny kataklizm można przewidzieć z kilkuletnim wyprzedzeniem ?... Bo z tego co czytam, to na razie prognozowanie takiego zjawiska jest warte mniej więcej tyle, co długookresowa prognoza pogody, czyli niewiele... Ale jest też statystyka, która podaje, z jaką częstotliwością może wystąpić u nas np. " zima stulecia "... A co w takim razie z zarazą ? ... I to nie tylko w sadach gruszowych, przecież...Pozdrawiam !

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

decosta
decosta 12.02.2016 11:02 Nikt o tym głośno nie mówi, ale najlepsza w okresie kwitnienia jest streptomycyna i na zachodzie i w Polsce jest używana.

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

Czytaj także

Aktualnie na rynku owoców...

Skrót wypowiedzi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podczas wczorajszego spotkania...

Minister komentuje...

W dniu 17.04.2019 roku w siedzibie grupy Twój Owoc odbyło się spotkanie z okazji...

ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej z wodą ?

W mijającym tygodniu w ramach Porozumienia Rolniczego w Ministerstwie Rolnictwa odbyło się...

2019_Yara_wiosna

Najnowsze komentarze

ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
robią sobie wody polskie po to by opylić...
Czas na polskie SUPEROWOCE -...
Coś mi się wydaje że jabłko jest u nas...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Witam wszystkich. A czy przy okazji może...
Czas na polskie SUPEROWOCE -...
Wygląda na to że superowocami są jabłka,...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
To jak to w końcu jest z tą wodą do celów...
Aktualnie na rynku owoców...
Coś jak w tym dowcipie; Chłopak pyta...
Aktualnie na rynku owoców...
Ostatnio przez przypadek wpadł mi w oko...
Aktualnie na rynku owoców...
Nie powiem że obecny minister jest z mojej...
Po przymrozku, po czereśniach...
To chyba dobrze? Nawet bardzo dobrze.
ZSRP: O umowach...
Tadeusz1,napisałem jakie plany ma ZSRP w...
ZSRP: O umowach...
Witam. Czegoś tu nie rozumiem.Piszesz...
ZSRP: O umowach...
Susza jak h...,mrozy ,przymrozki, coraz...
Po przymrozku, po czereśniach...
Faktycznie "banany z kopca" w tym roku w...
Po przymrozku, po czereśniach...
To co pisze to nie w temacie przymrozków ale...
Po przymrozku, po czereśniach...
Agenci ubezpieczeniowi otrzymali wytyczne aby...
Rosja: Zniszczono 150 ton jabłek
Zgadza się...na tego rodzaju sprawy car...
Rosja: Zniszczono 150 ton jabłek
Nie wpłynął Siedow, nie wjechały...
Po przymrozku, po czereśniach...
Dokładnie ,okres karencji to jedno ,data od...
Po przymrozku, po czereśniach...
polisy to jest przekręt roku, w tym roku są...
Po przymrozku, po czereśniach...
Obawiam się, że z naszymi możliwościami...
Zarudzki: Trwają prace nad...
I masz rację G25. Lekarstwo nie zawsze...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Tu się akurat mylisz ,bo w Ewro Sajuzie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Ja napisałem, że już w "zamierzchłych"...
Zarudzki: Trwają prace nad...
no......już widze ten krzyk jak to sie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
W latach 70-tych /przy produkcji ok. 1mln...
Zarudzki: Trwają prace nad...
to co ? zabronić dosadzać ? toż to dopiero...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Prowadź krucjatę aby nie było 6 mln ton....
Zarudzki: Trwają prace nad...
no właśnie, pis pis pis a o PSLu ani...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Osobiście to nic nie mam przedstawiłem...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Masz rację Zielony, nie ja rozpocząłem ......
Zarudzki: Trwają prace nad...
"Kobiety ,które rozkładały nogi". Gdybym...
Zarudzki: Trwają prace nad...
...a ja się tylko zapytam , gdzie jest...
Po przymrozku, po czereśniach...
Mam polisę leży obok komputera i mogę...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Nie pisz bzdur, dwa lata trwa przygotowanie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
praca kontrolera lotów jest relaksem bo to...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Espuma jakbyś miał coś wspólnego z...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jeden drobiazg, płaciłem ZUS... Tak się...
Po przymrozku, po czereśniach...
Cieszmy się. Należało ubezpieczyć. A poza...
Po przymrozku, po czereśniach...
Z 15 na 16 kwi kolejne przymrozki...
Zarudzki: Trwają prace nad...
bo krytykujesz tylko jednych. Jak pytałem co...
Po przymrozku, po czereśniach...
jeszcze zimna Zoska 13-15 maj
Zarudzki: Trwają prace nad...
Co ja chcę? Wyższej emerytury! Reszta to...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Tak tak .... lepiej niech sie z nimi nie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Co ma strajk (polityczny rzecz jasna, kolejny...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
jablka rosna w kazdym rejonie kontynentu ,...
Instytut Ogrodnictwa w...
Smutną prawdą jest że nikt z nas nie...
Instytut Ogrodnictwa w...
Tak, on chce byś został niewolnikiem...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Nauczycielska mocna organizacja zmienia...
Instytut Ogrodnictwa w...
I ludzie idą do pracy,żeby mieli z czego do...
Instytut Ogrodnictwa w...
Tak by już dawno każdy zrobił,gdyby w...
Instytut Ogrodnictwa w...
Ale na premie w ministerstwie rolnictwa i...
Zarudzki: Trwają prace nad...
i co ta organizacja zmieni oprócz brania...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jak widać advokat wiele potrafi i to w stylu...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Dość długo byś czytał to co tu...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Artemido i co z tego trwania twojego wynikło...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Czy się dodało plus czy minus zapisywane...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Espuma daj sobie spokój tu z pslowską...
Zarudzki: Trwają prace nad...
To nie tak Espumo... Ja na tym portalu od...
Zarudzki: Trwają prace nad...
chłopie badz powazny.......15 min po wpisach...
Zarudzki: Trwają prace nad...
przepraszam , 56 plusów...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Podliczyłem Twoje plusy czyli poparcie dla...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Ale Schetyna który twierdzi że to co jest...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Dla mnie wiarygodnym jest ten który...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Czyli skoro PO robiło walki i doiło...
Zarudzki: Trwają prace nad...
no Pis tak ma że raz na kwartał walnie coś...
Po przymrozku, po czereśniach...
Niskie temperatury i ryzyko jest do 16...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jak senator Bierecki oczyści kraj z tych......
Zarudzki: Trwają prace nad...
Putin to nie wezmie od nas jabłek żeby go...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Z tą wiedzą "co i jak było" to przypomnę...
Po przymrozku, po czereśniach...
Na mazowszu straty w czereśniach są po...
Zarudzki: Trwają prace nad...
@Espuma zbliżasz się niebezpiecznie do...
Zarudzki: Trwają prace nad...
aha - Po i PSL rządziło 8 lat, ile...
Zarudzki: Trwają prace nad...
widzowie TVNu Komuna24 całą dobe sie...
Po przymrozku, po czereśniach...
@star001 - w tym roku bez palenia ognisk.
Zarudzki: Trwają prace nad...
Bez sensu dyskusja z nim, kopiuje tylko...
Zarudzki: Trwają prace nad...
To Ty czegoś nie pojmujesz
Zarudzki: Trwają prace nad...
tylko przez to że są zagraniczne mogą ci...
Po przymrozku, po czereśniach...
Czereśnie próbowaliście chronić jakoś-...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Zakłady,które teraz funkcjonują to one...
Zarudzki: Trwają prace nad...
akurat jak czytam to wszystkie posty są anty...
Zarudzki: Trwają prace nad...
widzę pisowskie trolle i na nasz portal...
Rosja wprowadza embargo na...
Espuma: 1. Ile płacą na Nowogrodzkiej za...
Rosja wprowadza embargo na...
Wystarczy posłuchać czołowych polityków...
Rosja wprowadza embargo na...
heh anty rządowy portal nabija minusy hurtem...
Rosja wprowadza embargo na...
W jaki sposób rząd dziala aby "utrzymać...
Rosja wprowadza embargo na...
W zeszłym roku były silne przymrozki w...
Rosja wprowadza embargo na...
W tamtym roku też było embargo i przemysł...
Rosja wprowadza embargo na...
Ale po co piszesz oczywiste rzeczy, faktem...
Rosja wprowadza embargo na...
Pisz fakty a nie co by było gdyby. . A fakty...
Rosja wprowadza embargo na...
A PiS to siedział cicho w sprawie Ukrainy?...
Rosja wprowadza embargo na...
Widzę, że zdecydowana większość docenia...
Zarudzki: Trwają prace nad...
tak zle i tak nie dobrze. Nie robią nic zle...
Rosja wprowadza embargo na...
Po pierwsze to embargo wprowadzili za czasów...
Rosja wprowadza embargo na...
Tylko ze za PO handel jabłkiem był bardzo...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Miał być "cholding", teraz jest "grópa" a...
W ciągu 6 tygodni...
Żeby prowadzić równą rozmowę z ministrem...
Rosja wprowadza embargo na...
Ja uważam że druga w kolejności po Pisie,...
W ciągu 6 tygodni...
Ja tam usłyszałem od ministra, że mam...
Rosja wprowadza embargo na...
szampion97 nie żebym był za PiS ale teraz...
W ciągu 6 tygodni...
W sobotę usłyszeliśmy od ministra...
Rosja wprowadza embargo na...
Wiele razy pisałem że sadownictwo w Polsce...
Rosja wprowadza embargo na...
Obecnie najlepiej się opłaca w ogóle nie...
Rosja wprowadza embargo na...
Pozostaje podstawowe pytanie które, być...
Rosja wprowadza embargo na...
Z Instytutem miałem kontakty od lat 60...
Rosja wprowadza embargo na...
W dzisiejszych czasach wybierać szkołę...
Rosja wprowadza embargo na...
Potrzebny to jest. Tylko ,że jakieś zmiany...
Rosja wprowadza embargo na...
Mnie jest potrzebny, bo nie miałem kiedy do...
Rosja wprowadza embargo na...
A po co są uniwersytety, politechniki,...
Rosja wprowadza embargo na...
No a po co ten instytut jak nie ma gdzie juz...
Rosja wprowadza embargo na...
Mam coś jeszcze "ciekawszego"! Pieniążek...
Porównanie produktów...
Czy pryskasz takim czy siakim,główną...
Porównanie produktów...
Kilkanaście lat temu był taki zamienik...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Sam widzisz, że wyrażający swoją ocenę...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Przeczytałem twoją odpowiedź dwa razy i...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Wracając do biznesu pana Zygmunta Wajdlejta....
Pozew w sprawie skupu...
Eskimos kupił, wystawił fakturę ale nie...
Pozew w sprawie skupu...
Nie wiem dlaczego ale link do artykułu nie...
Pozew w sprawie skupu...
Nie mogę czytać tych bredni ministra...
Posiedzenie Zespołu ds....
Ale popatrzec obiektywnie sytuacja polityczna...
Posiedzenie Zespołu ds....
No LOL, a który z postulatów agrouni jest...
Posiedzenie Zespołu ds....
We Wielkiej Brytanii połowa myśli że jak...
Posiedzenie Zespołu ds....
A tak szczerze wierzycie w to ze jak po wroci...
Posiedzenie Zespołu ds....
Troche wiecej 8 , wolał bym miec 100 ton po...
Posiedzenie Zespołu ds....
Jednak jak się prześledzi na spokojnie co...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Każdy ma swoją ocenę... Każdy ma prawo...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Kłotnia między rządami? Artemido...
Posiedzenie Zespołu ds....
Czas na drzewo +. Sadzimy !
Posiedzenie Zespołu ds....
Po tym mało licznym proteście w Warszawie,...
Pomoc klęskową – wnioski...
A co z zagazowaniem/spaleniem pszczół...
Posiedzenie Zespołu ds....
Przed chwilą w TVPis 1 leciał program...
Posiedzenie Zespołu ds....
No tak. najlepiej położyć uszy po sobie i...
Posiedzenie Zespołu ds....
Może mniej , sadzić trzeba.
Posiedzenie Zespołu ds....
Tak z czystej ciekawości ty w tej chwili...
Posiedzenie Zespołu ds....
Można przydzielić 6 h, na kazde siedlisko,...
Posiedzenie Zespołu ds....
Polak sprytny jest i nieglupi. Podzieli swoje...
Posiedzenie Zespołu ds....
To moze wysunać inna propozycje, zakaz...
Posiedzenie Zespołu ds....
Byłem, ale niestety nie bardzo jest o czym...
Posiedzenie Zespołu ds....
Do wyborów na nic nie ma co liczyć a po...
Pozew w sprawie skupu...
Obecnie mamy "prawo i sprawiedliwość" ale...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Między rządami kłótnia -a ludzie się...
Posiedzenie Zespołu ds....
Jeśli przyjmiemy ze pierwsze posiedzenie...
Premier o postulatach...
Widzę, że Pinokio znowu jeździ obiecywać...
Premier o postulatach...
Postulat żeby było więcej polskiego niż...
Premier o postulatach...
może być też sytuacja,że polski towar...
Premier o postulatach...
Napisane Jasieniec w artykule nie jasienice,...
Premier o postulatach...
Ciekawe. 51% czego? Ilości pozycji w...
Premier o postulatach...
Czy ktoś zna taką miejscowości Jasienicę...
"Ostatni krzyk polskiej wsi"...
Tu nie Szekspir jest potrzebny /on pięknie...
instagram
2019_04_01_Dj_stopka