Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem
2019_A_Delfin_promocja
2019_Faban_po_kw

Nowe możliwości w ochronie przed parchem i chorobami przechowal...

Nowe możliwości w ochronie przed parchem i chorobami przechowal...

Kilka lat temu wprowadzono na rynek innowacyjne środki ochrony roślin zawierające laminarynę – substancję czynną uruchamiającą naturalne mechanizmy obronne roślin. W 2019 środek Plantivax zawierający laminarynę, który do tej pory zarejestrowany był w ochronie jabłoni i gruszy będzie można zastosować także przeciwko parchowi (infekcje wtórne) oraz chorobom przechowalniczym takim jak, parch przechowalniczy i gorzka zgnilizna jabłek.

Na czym polega innowacyjność laminaryny? Aby to lepiej zrozumieć warto dowiedzieć się więcej o naturalnych mechanizmach obronnych roślin.

Rośliny są cały czas narażone na niekorzystne działanie różnych czynników zarówno abiotycznych (m.in. zbyt wysoka/niska temperatura, nadmiar/niedobór wody czy uszkodzenia mechaniczne) jak i biotycznych (patogeny i szkodniki). W toku ewolucji wytworzyły więc zróżnicowane mechanizmy obronne. W uproszczeniu możemy podzielić je na te, które zapewniają odporność konstytutywną (istnieje cały czas) oraz odporność indukowaną (powstaje na skutek działania czynnika stresowego – biotycznego lub abiotycznego). Zaletą obu rodzajów systemicznej odporności jest to, że działają przeciwko szerokiemu zakresowi patogenów.

Mechanizmy obronne roślin

Odporność konstytutywna   Odporność indukowana 
Odporność strukturalna np. kolce, ciernie   Lokalna odporność nabyta (LAR) związana m.in. z reakcją nadwrażliwości
Odporność chemiczna np. wytwarzanie substancji negatywnie oddziałujących na organizmy roślinożerne   Systemiczna odporność nabyta (SAR) – indukowana poprzez kontakt z patogenem. Cząsteczki sygnałowe to m.in. kwas salicylowy (SA) i H2O2.
  Systemiczna odporność indukowana (ISR) – indukowana przez niepatogeniczne bakterie rizosfery stymulujące wzrost roślin (PGPR) a także grzyby mikoryzowe. Cząsteczki sygnałowe to kwas jasmonowy (JA) i etylen.  


Istnieją substancje imitujące relację patogen-roślina dzięki czemu dochodzi do indukowania systemicznej odporności w roślinie nawet bez obecności patogena, jedną z nich jest laminaryna. Na uwagę zasługuje to, że po zastosowaniu laminaryny dochodzi do indukcji obu rodzajów odporności systemicznej (SAR i ISR). W badaniach laboratoryjnych wykazano, że krótko po zastosowaniu roztworu laminaryny nalistnie na roślinę m.in.:

  • wzrasta aktywność amoniakoliazy L-fenyloalaninowej (PAL) > kluczowy enzym w reakcjach SAR
  • wzrasta aktywność lipoksygenazy (LOX) > kluczowy enzym w reakcjach ISR


Na skutek tych reakcji dochodzi do wzmożonej syntezy m.in. tzw. białek PR (związanych z patogenezą) - różne klasy tych białek to m.in. glukanazy, chitynazy, osmotyny, inhibitory proteaz, proteinazy, lizozymy, peroksydazy oraz białka działające bakteriobójczo. Odgrywają one kluczową rolę w różnych reakcjach skierowanych przeciwko patogenowi od intensywnej lignifikacji ścian komórkowych po syntezę fitoaleksyn m.in. hamujące rozwój patogenów. W efekcie po zastosowaniu laminaryny roślina jest gotowa na atak ze strony patogena.

Podsumowując, laminaryna:
- aktywuje naturalne mechanizmy obronne roślin imitując kontakt patogen-roślina dlatego musi być stosowana zapobiegawczo
- nie oddziałuje na patogeny, a więc nie jest możliwe uodpornienie patogenów na środki zawierające laminarynę
- wzmacnia odporność roślin przeciwko szerokiemu spektrum patogenów (grzyby, bakterie, wirusy) jakkolwiek poziom ochrony zależy od presji patogena

Trzeba pamiętać jednak, że działanie laminaryny w roślinie trwa przez około 7-10 dni, po tym czasie zabieg należy powtórzyć.

Co niezwykle ważne: po zastosowaniu laminaryny nie ma pozostałości i nie ma karencji.


Dlatego też laminaryna:
- może być stosowana krótko przed zbiorem albo pomiędzy zbiorami
- pozwala ograniczyć liczbę wykrywanych substancji aktywnych (jeżeli środek zawierający laminarynę zostanie użyty zamiast konwencjonalnego fungicydu)
- pozwala ograniczyć poziom pozostałości danej substancji (jeżeli np. środek zawierający laminarynę zostanie użyty w programie do zastąpienia części zabiegów danym fungicydem)
- obniża ryzyko powstania ras odpornych patogenów poprzez zmniejszenie liczby zabiegów tradycyjnymi fungicydami

Ponadto środki zawierające laminarynę:
- nie pozostawiają widocznych osadów na owocach ani innych częściach roślin
- są całkowicie bezpieczne dla stosującego, konsumenta oraz środowiska naturalnego.

Biologiczna ochrona przeciw
zarazie ogniowej, parchowi (infekcje wtórne) i chorobom przechowalniczym

W Polsce pierwszym środkiem ochrony roślin zawierającym laminarynę jest zarejestrowany w 2013 roku Vaxiplant SL – do ochrony truskawki przed chorobami liści, a także szarą pleśnią oraz pomidora przed bakteryjną cętkowatością. Dwa lata później na rynku pojawił się Plantivax początkowo zarejestrowany do ochrony jabłoni i gruszy przed zarazą ogniową. W tym roku Plantivax uzyskał rejestrację kolejnych zastosowań - choroby przechowalnicze jabłoni i parch jabłoni (infekcje wtórne). W dalszej kolejności planowana jest rejestracja na mączniaka prawdziwego jabłoni.

Plantivax po rozszerzeniu rejestracji o zapobieganie chorobom przechowalniczym będzie atrakcyjną alternatywą dla konwencjonalnych fungicydów, gdyż jest w stanie zapewnić porównywalny poziom skuteczności w warunkach mniejszej i średniej presji ze strony patogenów przy jednoczesnym braku pozostałości. Oczywiście w warunkach silnej presji ze strony chorób na przykład długo utrzymującej się wilgotności i częstych opadów skuteczność laminaryny będzie niższa ze względu na mechanizm działania – działanie zapobiegawcze i czas potrzebny do wytworzenia odpowiedniego poziomu odporności. W takich warunkach zalecane jest zastosowanie konwencjonalnych fungicydów.

Skuteczność laminaryny w ochronie jabłek przed najważniejszymi chorobami przechowalniczymi wykazano m.in. w badaniach ścisłych przeprowadzonych w Polsce w sezonie 2016/2017. Zabiegi wykonywano w trakcie 4 tygodni przed zbiorem, substancja porównawczą był fludioksonil stosowany w zarejestrowanej dawce i dozwolonych terminach 3 tygodnie i tydzień przed zbiorem. Środek zawierający laminarynę był stosowany cztery razy w odstępach 7 dni. Owoce przechowywano w zależności od doświadczenia przez 4,5 do 5 miesięcy w chłodni zwykłej a następnie przez 7 dni w temperaturze pokojowej.

Uzyskane wyniki potwierdzają, że w warunkach niewielkiej i średniej presji ze strony patogenów sprawców chorób przechowalniczych jabłek skuteczność laminaryny może być porównywalna do konwencjonalnego fungicydu. Co ciekawe, program ochrony opierający się na 2 zabiegach środkiem zawierającym fudioksonil i dwóch zabiegach środkiem zawierającym laminarynę był niekiedy nawet bardziej skuteczny od programu opartego wyłącznie na stosowaniu fludioksonilu.

 

 % owoców z objawami gorzkiej zgnilizny (średnia z 5 doświadczeń) Polska 2016/2017
% owoców z objawami gorzkiej zgnilizny (średnia z 5 doświadczeń) Polska 2016/2017
 % owoców z objawami szarej pleśni (średnia z 5 doświadczeń) Polska 2016/2017
% owoców z objawami szarej pleśni (średnia z 5 doświadczeń) Polska 2016/2017
 % owoców z objawami mokrej zgnilizny (średnia z 3 doświadczeń) Polska 2016/2017
% owoców z objawami mokrej zgnilizny (średnia z 3 doświadczeń) Polska 2016/2017


Środki zawierające laminarynę staną się też interesującym uzupełnieniem programu ochrony jabłoni przed infekcjami wtórnymi parcha po zakończeniu infekcji pierwotnych. Również w tej sytuacji laminaryna może zastąpić konwencjonalne fungicydy w warunkach średniej i niskiej presji ze strony patogena. Zgodnie z wynikami przeprowadzonych badań łączne stosowanie laminaryny z konwencjonalnymi środkami ochrony roślin o działaniu kontaktowym może zwiększyć skuteczność zabiegu, niekiedy nawet przy obniżonej dawce fungicydu.

Skuteczność laminaryny w ochronie jabłoni przed wtórnymi infekcjami grzyba Venturia inaequalis – sprawcy parcha jabłoni wykazano m.in. w badaniach ścisłych przeprowadzonych w Polsce w roku 2015. W trakcie trwania infekcji pierwotnych prowadzono ochronę zgodną z zaleceniami właścicieli sadów, w których założono doświadczenia. Zabiegi (zarówno laminaryną jak i środkiem referencyjnym) wykonywano w trakcie infekcji wtórnych co 7-10 dni a substancją porównawczą był kaptan w formulacji 80 WG. Przed rozpoczęciem doświadczenia oceniono częstość występowania liści z objawami parcha (infekcje pierwotne) – objawy zostały stwierdzone na 10% liści.

 % liści/owoców z objawami parcha - ocena przy zbiorze (średnia z 6 doświadczeń) Polska 2015
% liści/owoców z objawami parcha - ocena przy zbiorze (średnia z 6 doświadczeń) Polska 2015
 % liści/owoców z objawami parcha - ocena przy zbiorze (średnia z 2 doświadczeń) Polska 2011
% liści/owoców z objawami parcha - ocena przy zbiorze (średnia z 2 doświadczeń) Polska 2011


W warunkach średniej presji ze strony parcha (infekcje wtórne) środek oparty na laminarynie istotnie ograniczył częstość występowania objawów zarówno na liściach i co ważniejsze na owocach, a jego skuteczność była nieznacznie niższa od środka referencyjnego.

W 2011 roku przeprowadzono doświadczenia ścisłe w warunkach silniejszej presji ze strony parcha (infekcje wtórne). Środek oparty na laminarynie ograniczył występowanie objawów zarówno na liściach jak i owocach jednakże jego skuteczność była istotnie niższa w porównaniu do środka referencyjnego. Na uwagę zasługuje jednak fakt, że łączne stosowanie substancji porównawczej w dawce 800 g/ha (czyli prawie o połowę niższej od zarejestrowanej) i środka zawierającego laminarynę zapewniło skuteczność wprawdzie nadal niższą od skuteczności środka referencyjnego ale jednak wyższą od skuteczności porównywalnej dawki samej laminaryny w warunkach wysokiej presji ze strony parcha wtórnego.

Podsumowując, rozszerzenie rejestracji środków zawierających laminarynę umożliwiające zastosowanie ich w ochronie jabłoni przed infekcjami wtórnymi parcha i chorobami przechowalniczymi jabłek da sadownikom możliwość ograniczenia pozostałości substancji aktywnych środków ochrony roślin (zarówno ich liczby jak i wykrywanego poziomu) przy zachowaniu zadowalającego poziomu ochrony.

Środki te będą mogły być wykorzystywane do zastąpienia części zabiegów wykonywanych w programach standardowymi fungicydami w warunkach niższej i średniej presji ze strony patogenów. Nasi klienci otrzymają możliwość zastosowania innowacyjnego produktu, całkowicie bezpiecznego dla użytkownika i środowiska – ochronę bez pozostałości.



źródło: Arysta LifeScience

Najnowsze ogłoszenia

Maszt widlak do ciągnika kupno

20.05.2019 08:04 autor: Karol100

Podcinacz porzeczek

19.05.2019 13:11 autor: gogler

SPRZEDAM Rozrzutnik sadowniczy Model JOLLY 40

19.05.2019 11:45 autor: virtuallidia

Do cięcia sadu

19.05.2019 10:20 autor: Demix

sprzedam kosiarko rozdrabniacz

19.05.2019 08:18 autor: Grzesiek2009

Przyjme do zbioru czeresni i sliwek

18.05.2019 14:25 autor: barrybond

2019_Yara_po_kwitnieniu

Najnowsze komentarze

Czereśnie już są po...
Zapytam co z tego ma sadownik że jest wysoka...
Bezradność tego...
W jednej kwestii masz racje. ten rząd na...
Bezradność tego...
Erko- a jak innym dawali po 500 tys. na...
Bezradność tego...
Zabronić nie może ale ograniczyć tak. W...
Bezradność tego...
Minister mówił żeby wstrzymać chociaż na...
Bezradność tego...
A mnie, widząc jak działa nasza władza,...
Bezradność tego...
Znam dużo sadowników co nie widzieli morza,...
Bezradność tego...
minusują ci co stali w kolejce po 8...
Bezradność tego...
Nie tylko oczekuj, wnoś coś od siebie, inni...
Bezradność tego...
Odpowiedź jest krótka - nie sztuka...
Bezradność tego...
sadownikom proponuje DUZO SADZIC !!!! gdzie...
Bezradność tego...
to forum jest POlityczne, zdecydowanie....
Bezradność tego...
A co miał PSL zrobić? Po pierwszym embargu...
Bezradność tego...
Embargo to jest nalozone na cala unie i ani...
Bezradność tego...
Przepraszam bardzo, nie mieszając związku,...
Bezradność tego...
Spytałem przedstawiciela Dolnośląskiej...
Bezradność tego...
Minister załatwił, minister winien...
Bezradność tego...
Jak można wstawić jabłka do firmy która...
Bezradność tego...
Takiego ćwoka jak Ardanowski to dawno nie...
Bezradność tego...
Ja się pytam, JAKI PROCENT SADOWNIKÓW JEST...
Bezradność tego...
Co do Sz.P. Maliszewskiego to się zgodze,...
Chaos w skupach i brak...
Jak ja się cieszę, że mam taką...
Chaos w skupach i brak...
jak to było....."Robie interesy z...
Chaos w skupach i brak...
Espumie w odpowiedzi, bez pośrednika; Po...
Eskimos wypłacił zaległe...
Wybory tuż tuż, więc trzeba sypnąć...
Chaos w skupach i brak...
Ten "cholding" to tylko został stworzony, po...
Chaos w skupach i brak...
spytaj artemidy dlaczego go PSL nie...
Chaos w skupach i brak...
No cóż p Alfredzie który po raz chyba...
Chaos w skupach i brak...
Jest "czarne na białym" że PIS obiecał....
Chaos w skupach i brak...
Odbiegliśmy Drodzy Panowie od tematu...
Będą nas prosić o jabłka!
Powiem tak: tego kwiatu jest pól swiatu....
Chaos w skupach i brak...
dla artemidy budowa CPK to kosmos jak pisze...
Chaos w skupach i brak...
Sen Artemidy ,,, Obym w następnych wyborach...
Chaos w skupach i brak...
Być może polecą, zapytaj tych nauczycieli,...
Chaos w skupach i brak...
Masz rację; trzeba mieć marzenia, Żeromski...
Chaos w skupach i brak...
Artemida, miałem nie wdawać się z Tobą w...
Chaos w skupach i brak...
Chyba ma... Mami się lud pracujący wizjami...
Chaos w skupach i brak...
spełnil sie, za dużo sie napatrzyłem...
Chaos w skupach i brak...
Z przykrością podpisuje się pod tym iż...
Chaos w skupach i brak...
**po 8 gr rzecz jasna miało być
Chaos w skupach i brak...
a kolejka traktorów z trzema paletami...
Chaos w skupach i brak...
trzeba było nie wozić po 8 gr i nie spać...
Chaos w skupach i brak...
Sen sadownika; Oby nie wymarzło,...
Chaos w skupach i brak...
Czy ktoś coś wie o Holdingu Spożywczym?...
Chaos w skupach i brak...
Szanowny panie Piwnik a co z grupą Owoc...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
Zgadza sie porzeczka ładnie kwitła kwiatu...
Eskimos nadal nie wypłacił...
Coś jak w anegdocie o Napoleonie w Moskwie;...
Chaos w skupach i brak...
Panie Marcinie Piwniku jest to polityka...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
K----e to w oczy plujesz a ona mówi, że...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
Poniżej mail do p. Groele....
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
U mnie w okolicy będzie klęska...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
A może tę wypowiedź skwitować...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
Nie bardzo jest sens dyskutować. Jeśli...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
Wypowiedzi całego kupsu należy z...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
Po pierwsze przymrozki to...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
Pani Groele jesteś kłamczuchą... Pierwsze...
Eskimos nadal nie wypłacił...
Myślę że pieniądze się jednak znajdą,...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
Tak, tak... jak co roku zakłady przetwórcze...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
aż sie nie chce komentowac....zbiory...
Nie będzie klęski nieurodzaju?!
Co to za Gorele i kto jej płaci?
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Gdyby PiS naprawdę chciało, to wiek by...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Ty ciągle z tymi minusami- plusami ,,ta...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Chciałem kupić obiecany POLSKI samochód...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Artemida chcesz elektryczne samochód to...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Ciekawy jestem jak się liczy bezrobocie...
ZSRP: uruchomienie...
Weź Ty sie zastanów co piszesz kolego....
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Do Jerzego 45. Kto podniosł rolnikom wiek...
ZSRP: uruchomienie...
Jak w większości lat dusimy się od...
ZSRP: uruchomienie...
Żebyście się nie zdziwili . Każdy...
ZSRP: uruchomienie...
Poczekajmy...bez nerwów.
ZSRP: uruchomienie...
Pani Barbara próbuje zaklinać...
ZSRP: uruchomienie...
Dlaczego ktoś ma wam dobrze robić ? Niech...
ZSRP: uruchomienie...
Proste p. simpson, proste p.G25, Nawiążę...
Eskimos nadal nie wypłacił...
Dobrze, że w tym roku mamy wybory ......
ZSRP: uruchomienie...
Nie ma co kruszyć kopii w kwestii...
ZSRP: uruchomienie...
zgadza sie.rolnictwo zapewnia żywnosc w...
ZSRP: uruchomienie...
Ponadto nie zapominajmy że sady jabłoniowe...
ZSRP: uruchomienie...
Żeby była jasność nigdy nie brałem...
ZSRP: uruchomienie...
przede wszystkim nie kozacze bo i po co? mnie...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
Zapomniałem o jabłkach można podpisywać...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
Dlaczego nie mówi się w mediach że w...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
Są tajne przedsięwzięcia, takie jak...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
Witam patrząc na ten przymrozek i na...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
patrze na radar a tu w poniedziałek od nowa...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Moda definicja według PWN "sposób ubierania...
Eskimos nadal nie wypłacił...
Kto nie dostał jeszcze pieniędzy? Ja.
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Z natury jestem przekorny dlatego powtarzam...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Jancyk - Bardzo inteligentnie prawisz, nawet...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Zobaczył byś jak spada bezrobocie jakby...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Wiadomo, że "nikt ale to absolutnie nikt nie...
ZSRP: uruchomienie...
Problemem nie jest wsparcie jakiekolwiek w...
Coraz mniej Ukraińców...
Podpisywać,podpisywać i jeszcze raz...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Naoglądaliście się tego TVN i tak...
ZSRP: uruchomienie...
Troche masz racje ale jesli zmniejszymy...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Jerzy 45 piszesz, że poradzisz sobie...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
Chcieliśmy mrozu to maamy. Szkoda że on nie...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
Powiat Łosice, Mazowieckie.
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Witam. Na początek wyrazu współczucia dla...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
@Jancyk - Masz rację opozycja skręca na...
ZSRP: uruchomienie...
moze własnie dobrze zeby rozwoj sadownictwa...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
To jak tak ci przeszkadza to zrób sobie...
Czesi przegrywają z...
My sami ze sobą przegrywamy...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Ale problem polega na tym, że większość...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Ale prawdą jest , że najbardziej zwalczaną...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
nie znasz mnie i nie wiesz co robię aby...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
U mnie 2 ostatnie noce dopełniły dzieła....
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
ma kolegę wykładowcę politologii, który...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
A ja już pracuje w swoim wyuczonym zawodzie...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
jak przyjada teczowe peadały ze srilanki to...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
aha i pisząc komentarze na forum świat...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
a wierzysz pani Pochanke z TVNu córce...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
ale wy jako sadownicy to skamlecie żeby...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Z natury jestem przekorny i nie mogę...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Szkoda zdrowia -daj spokój.
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
po prostu krew mnie zalewa, że wśród...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Biblisto a czy instytucjonalny kk ma coś...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Że też wam się tak chce ujadać jedni na...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
a kim jest towarzysz Staszek Piotrowicz?...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Niestety z powodu dualizmu politycznego pod...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
W jakim rejonie kolego tak wymroziło Ci te...
Tony zniszczonych jabłek...
U nas podwórka zostały połączone, płot...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
U mnie też pozamiatane. Śliwka czarna,...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Brawo dla ciebie. Dużo dziennikarzy TVN jest...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
Pryskałem dwa lata temu frostguardem czy jak...
Tony zniszczonych jabłek...
Rosjanie potrafią dbać o swoich...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
szczyt bezczelności........OFE ukradli ? a...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Wykład Prof. KAROLA Modzelewskiego z...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Każdy wie że PO to jest siostra Unii...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Gwoli informacji o rządzeniu z tylnego...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Patrzcie jaka fala hejtu została skierowana...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Po złe, Pis zły, na kogo masz zamiar oddać...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
sam na to wpadłeś czy dostałeś z centrali...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
tobie pewnie bardzie pasowała TVLis...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Do szanownego SlawekS-a jeśli nie chcesz...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Kaczyński: Ślązacy to ukryta opcja...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Espuma - a sadownik VAT-u to nie płaci? Za...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
jerzy45 - ten ów Jaroslaw o którym ci sie...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Po rozmowach z sąsiadami było - 4 , śliwki...
Przymrozek - 7/8.05 2019 r....
Są różnice względem tej listy temperatur....
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Oj,jak dobrze ,że ZSRP nie wprowadził nam w...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
jacenty a Ty czym jedziesz ? Nasr...j na...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Gmina Wilków Lubelskie -2 o godzinie 4 ,...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Okolice Jasieńca godzina 03:33 od - 0,7 do -...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
okolice Warki, u mnie jest już 0 na...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
I niech ma swoje poglądy, takie jego prawo....
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Jacenty, źle interpretujesz mój tekst. Jest...
KZGPOiW: Fakty i mity na...
Ten mierny artykuł sugeruje, że złodziej...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
Jerzy 45 twoi idole z Totalnej Opozycji nawet...
Przymrozek - 5/6.05 2019 r....
SlawekS - no to pokazałeś klasę. Założę...
instagram