Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem
2019_A_Corto
2019_BASF

Maliszewski: Tragiczna sytuacja polskich sadowników trwa

Jak informuje jablonka.info Mirosław Maliszewski tragiczna sytuacja polskich sadowników trwa. Trwają też rozmowy i szukanie przyczyn tego stanu. Jedni mówią, że winne są zagraniczne przetwórnie, drudzy, że brak eksportu, trzeci, że ogromne nasadzenia z poprzednich lat. Inni wskazują winnych wśród grup i firm handlowych, kolejni mówią, że wszystkiemu winna jest Unia Europejska i politycy.

Warto przed wyciąganiem pochopnych wniosków zwrócić uwagę na kilka faktów – informuje Mirosław Maliszewski.

Oznacza to, że jabłek wytwarzamy 3 razy więcej niż jeszcze dwadzieścia lat temu. Co ciekawe powierzchnia sadów, aż tyle razy nie wzrosła, bo w 2000 roku było około 170 tys. hektarów sadów jabłoniowych, podczas gdy obecnie to niecałe 200 tys. hektarów. Widzimy co prawda nowe plantacje w regionach, gdzie ich wcześniej nie było, ale są też miejsca, gdzie trochę drzew zniknęło. Jednak wzrost powierzchni nie jest trzykrotny, jak jest w przypadku zbiorów. Oznacza to, że głównym czynnikiem zwiększającym produkcję jest intensyfikacja produkcji i plonów z hektara. Największy przyrost powierzchni sadów i ich wydajności spowodowała ogromna produkcja relatywnie taniego, często nigdzie nieewidencjonowanego materiału szkółkarskiego, dostępnego na niemal każdym targowisku w rejonach upraw owoców (…).

Mitem jest też stwierdzenie, że wzrost nasadzeń to tylko i wyłącznie efekt środków pomocowych z Unii Europejskiej. Otóż dane agencyjne pokazują, że wsparcie spowodowało rzeczywiście zmianę technologii na wydajniejszą, ale jednocześnie spowodowało znaczącą poprawę struktury odmianowej, lepiej dostosowanej do rynku. Największy przyrost powierzchni sadów i ich wydajności spowodowała ogromna produkcja relatywnie taniego, często nigdzie nieewidencjonowanego materiału szkółkarskiego, dostępnego na niemal każdym targowisku w rejonach upraw owoców. Wpływ ma też struktura gospodarstw rodzinnych, niewielkich, dla których rozpoczęcie produkcji sadowniczej w miejsce typowo roślinnej było najkorzystniejszą finansowo i organizacyjnie alternatywą. Mnogość punktów skupu i firm handlowych też temu sprzyjała. Tak więc pomoc unijna miała raczej niewielkie znaczenie dla wzrostu nasadzeń i raczej duże dla wzrostu produkcji, ale też jej jakości.

Przemysł przetwórczy nadal przerabia około 50% wytwarzanych owoców. I tu akurat przez minione dwadzieścia lat niewiele się zmieniło. Zmienna jest tylko jakość jabłek kierowanych do przerobu, bo często trafiają tam owoce, które kiedyś trafiały na rynek deserowy, np. jabłka nieco gorzej wybarwione i o mniejszej średnicy. Zasadnicza część trafia na produkcję koncentratu, sporo mniej, mimo już dużego znaczenia rynkowego, kierowane jest na soki NFC (suchy przemysł) trochę na musy, pasty, mrożonki, wino owocowe, cydr,chipsy. Dominuje przeznaczenie na soki i całkiem nietrafne są próby „zwalenia” winy na niskie spożycie cydru, czy nieprodukowanie calvadosu. To mimo ich medialnej obecności produkty niszowe w skali światowej. Kiedy blisko dwadzieścia lat temu w warunkach sporego wówczas kryzysu powstawał Związek Sadowników RP, mówiliśmy, że jedną z przyczyn kłopotów jest prywatyzacja zakładów, które trafiły w ręce obcego kapitału. To właśnie był jeden z głównych powodów utworzenia naszej organizacji - sprzeciw wobec prywatyzacji największych zakładów przetwórczych w Polsce. Ośrodki decyzyjne przeniosły się za granicę, a nowi właściciele nie byli zainteresowani jakąkolwiek współpracą z plantatorami. Nie chcę odgrzewać wątków politycznych, bo błędy w tym zakresie popełnili wszyscy, od lewicy po prawicę. Każdy z rządów niepotrzebnie sprzedawał. Warto jednak uzmysłowić sobie, że większość obecnych firm zajmujących się przerobem owoców to zupełnie nowe zakłady. Tych z czasów poprzedniej epoki niewiele już dziś zostało. 

Zwiększyła się wyraźnie zdolność przerobowa przetwórni zlokalizowanych w Polsce. Przykładowo zaraz po 2000 roku przerabiały one około 1,3-1,5 mln ton jabłek rocznie, podczas, gdy w sezonie 2016/17 było to 2,2 mln ton, a mogą jeszcze więcej. W momencie prywatyzacji ich zdolności nie przekraczały 1 mln ton w sezonie. Tak więc rozwój przemysłu przetwórczego odbywał się równolegle ze wzrostem produkcji owoców. Nie jest wcale najgorszym efektem.

Nie jest wcale najgorszym efektem. Niestety dużo gorszym zjawiskiem była ich koncentracja właścicielska i usługowa. Koncentracja właścicielska oznacza, że jest kilka bardzo silnych firm o zasięgu światowym, które dysponują największymi możliwościami przerobu, a usługowa, że pozostałe firmy świadczą usługę na ich rzecz. Tak więc, mimo że zakładów w Polsce jest około 50, to tak naprawdę warunki dyktują 2-3 koncerny. 

W takich warunkach osiągnięcie porozumienia mającego charakter niedozwolonej zmowy jest bardzo proste. Doświadczamy tego corocznie. Tylko narzucone odgórnie wieloletnie umowy kontraktacyjne mogą to zmienić. I dlatego napotykają na tak wielki opór środowiska przetwórczego.

Jedną z przyczyn obecnych kłopotów, choć nie największą, jest malejące spożycie wewnętrzne. Polacy, podobnie jak i inni Europejczycy jedzą coraz mniej jabłek. Jeszcze kilkanaście lat temu na rynku wewnętrznym sprzedawało się nawet 800 tys. ton jabłek rocznie. Obecnie jest to już tylko około 600 tys. ton. Dzieję się tak pomimo wielu programów i akcji promocyjnych, w tym unijnego „Owoce w szkole”. Jednak nawet ten spadek o 200 tys. ton nie jest najważniejszy. Przypomnę, że w tym czasie zwiększyliśmy produkcję o 3 mln. ton. Gdyby, więc Polacy jedli nawet kilka razy więcej jabłek niż obecnie, to i tak nie zjedliby całej nadwyżki. Analiza pokazuje więc wyraźnie, że dla polskich sadowników alternatywą był i jest eksport. I znów spójrzmy na liczby. Sezon 2000/2001, a więc osiemnaście lat temu cechował eksport na poziomie około 300 tys. ton, podczas, gdy w rekordowym 2012/13 wyniósł 1,25 mln ton. To był czterokrotny wzrost. Spośród wszystkich kanałów dystrybucji największy wzrost zanotował właśnie eksport jabłek deserowych. To, że znakomita większość trafiała do Rosji, największego na świecie importera jabłek, była świetnie odrobioną lekcją przez całe nasze środowisko. Przez te kilkanaście lat wyparliśmy skutecznie innych dostawców. Dlatego polityczne embargo z roku 2014 tak mocno w nas uderzyło. Pozbawiło możliwości bezpośredniej sprzedaży, przez co nasza konkurencyjność spadła i spowodowało ogromny impuls dla rozwoju produkcji owoców w krajach nim nieobjętych i w samej Rosji. Niektórzy uważają, że popełniliśmy błąd uzależniając się od tego chimerycznego, jak się później okazało, rynku, nie szukając alternatywy. Pragnę tylko przypomnieć, że widząc ciągle rosnącą produkcji o otwarciu rynku chińskiego, czy indyjskiego Związek Sadowników mówił już na długo przed 2014 rokiem. Wielu, którzy dziś stawiają zarzut uzależnienia od Rosji, słysząc wówczas o eksporcie do Azji i Afryki, pukało się w czoło. Warto sobie uzmysłowić, że w miesiącach największego eksportu z samego grójeckiego potrafiło dziennie wyjeżdżać nawet 300 TIR-ów z jabłkami na Wschód. Jak taką ilość wywieźć do Chin? To nierealne.

Jak zaznacza Mirosław Maliszewski - moim zdanie brak eksportu do Federacji Rosyjskiej to obok sytuacji w przetwórstwie największa przyczyna naszych obecnych kłopotów. Ktoś mógłby powiedzieć, że pierwszym kryzysowym sezonem był ten z 2014, kiedy zaskoczyło nas embargo. To prawda. Jednak wówczas sytuacja było nieco inna.

Po pierwsze: zbiory były niższe niż tegoroczne, kiedy to mamy do czynienia z rekordowymi plonami, wskutek ubiegłorocznego poprzymrozkowego „odpoczynku” drzew i wyjątkowo korzystnej pogody. Po drugie: na przełomie roku wszedł w życie mechanizm wycofywania jabłek poprzez banki żywności dla ludności ubogiej, który miał ogromnie pozytywny wpływ na wzrost cen. Warto wiedzieć, że udało się wtedy – pomimo powszechnej krytyki – dodatkowo zagospodarować na rynku ponad 200 tys. ton w sezonie 2014/15 i blisko 270 tys. ton rok później. Dziś tęsknimy za tym mechanizmem i jego warunkami. Po trzecie: nie wiedzieć czemu przetwórnie postanowiły nie kupować jabłek w ilościach, które są w stanie przerobić i sprzedać w postaci soków. To, wbrew logice i warunkom zewnętrznym (niskie zbiory w Chinach, największym na świecie producencie koncentratu), działanie skierowane przeciwko nie tylko polskim sadownikom. Podobnie niskie ceny są w innych krajach. Nie ma to moim zdaniem żadnego logicznego i etycznego wytłumaczenia. Po czwarte: pomoc rządowa jest raczej propagandowa niż realna. Choć niektóre media publiczne trąbią o tysiącach ton kupionych w ramach interwencji, to na dzień dzisiejszy nie znam sadownika, który w ramach akcji sprzedał choćby kilogram. Oby się to wkrótce zmieniło. Nie ma też, jak w 2014 roku nawet niewielkich rekompensat za straty rynkowe i znaczących pieniędzy z tytułu suszy. Po piąte: zbiory w krajach sąsiedzkich i u naszych największych dotychczasowych odbiorców są również wysokie. Praktycznie nie ma więc eksportu i jedyna sprzedaż, jaka się odbywa to na rynek wewnętrznych, a ten, jak wskazują poprzednie rozważania nie jest w stanie wchłonąć takiej ilości jabłek. Po szóste: sytuacja sadowników jest fatalna i gorsza niż w feralnym 2014 roku. Po sezonie przymrozkowym niewielu ma jakiekolwiek zapasy pieniędzy, a koszty wzrosły niesamowicie Zwłaszcza siły roboczej. Do sadowników dzwonią komornicy z firm sprzedających środki ochrony roślin, banki żądają spłat rat kredytów itp. Potęguje to frustracje, panikę. Sadownicy, żeby uzyskać jakikolwiek przypływ gotówki wbrew swojej godności oddają „przemysł” poniżej 10 groszy i „deser” poniżej 50 groszy.

Spodziewając się takiego przebiegu sezonu, żeby temu wszystkiemu przeciwdziałać, od wiosny postulowaliśmy o pilne negocjacje z Komisją Europejską w sprawie kontynuacji mechanizmu wycofywanie, a latem w czasie protestów zgłosiliśmy postulat skierowania 500 tys. ton jabłek na cele energetyczne. I wbrew niektórym, krytycznie odnoszącym się do tego pomysłu, mówiąc, że walczymy tylko o u boczny produkt „przemysł”, chcieliśmy obronić też „deser”. Tak bowiem niestety w Polsce jest, że owoce do przerobu mają ogromny i nawet decydujący wpływ na cenę jabłek deserowych. Widać to w każdej analizie za okres minionych kilkunastu lat i mimo, że tak być nie powinno, tak jest. Póki mamy w przeznaczeniu proporcję około 50:50 tego nie zmienimy.

Na dzień dzisiejszy więc tylko „zdjęcie” z rynku kilkuset tysięcy ton może poprawić nasz stan. Bez tego działania zgnije kolejny milion ton jabłek, a pieniędzy w kieszeniach sadowników nadal nie będzie. Oby, więc „Eskimos” nie zapadł w zimowy sen (…).

To analiza i propozycja na dziś. O działaniach w dłuższej perspektywie warto będzie rozmawiać m.in . na licznych zimowych spotkaniach sadowniczych, ale też w domowym zaciszu, gdzie często podejmowane są decyzje o przyszłości naszych gospodarstw.

Mirosław Maliszewski, Prezes Związku Sadowników RP Poseł na Sejm RP


 

Eskimos: Zakontraktowano 230 tys. ton jabłek przemysłowych [czytaj wpis] >>>



REKLAMA
2019_Faban_Promocja

2019_Syngenta_Topas

2019_Captan_2019_news

komentarze (0):

dodaj komentarz

Tego artykułu jeszcze nikt nie komentował. Bądź pierwszym, który dodał komentarz!

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

Czytaj także

BPN zachęca do uprawy starych odmian drzew owocowych

Biebrzański Park Narodowy zachęca do sadzenia w sadach starych odmian drzew owocowych, w...

Podkarpackie winnice przyciągają coraz więcej turystów

Blisko 70 proc. gospodarstw winiarskich na Podkarpaciu przyjmuje turystów. - W połowie z...

Zwalczanie parcha jabłoni - zwiększ skuteczność zabiegu!

Parch jabłoni to w dalszym ciągu jedna z najgroźniejszych chorób występujących w sadach...

Aktualnie na rynku owoców...

Skrót wypowiedzi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podczas wczorajszego spotkania...

Minister komentuje...

W dniu 17.04.2019 roku w siedzibie grupy Twój Owoc odbyło się spotkanie z okazji...

Przymrozek - 15/16.04 2019 r.

Prognozowane przymrozki niestety się sprawdziły, za nami jedna z najzimniejszych nocy w...

Najnowsze ogłoszenia

VW LT 35 2.5TDI. 109KM

22.04.2019 13:57 autor: damian115

Opryskiwacz Turbmatic

20.04.2019 16:09 autor: ventura94

sprzedam przyczepe d 50 . rok prod 1987. 6t.

18.04.2019 21:26 autor: pawelsnopkowicz

tuz przedni c 360

17.04.2019 23:16 autor: kliw60

kombajn do zbioru wiśni GACEK

17.04.2019 20:25 autor: jola

2019_Yara_wiosna

Najnowsze komentarze

Podkarpackie winnice...
Wreszcie właściwa ocena szans i...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Mogą nie chwalić szybkości filtrowania...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Nie rozumiem. Jak takie coś potrafi zwalić...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Z tego co pamiętam to akurat wody z...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Akurat to polska interpretacja przepisów....
Aktualnie na rynku owoców...
Przepraszam ale podam całość...
Aktualnie na rynku owoców...
Wierzyć jest dobrze ale skontrolować...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Czy nie lepiej samemu sobie czerpać i...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Udał się przewał z opodatkowaniem CO2 ,to...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
robią sobie wody polskie po to by opylić...
Czas na polskie SUPEROWOCE -...
Coś mi się wydaje że jabłko jest u nas...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
Witam wszystkich. A czy przy okazji może...
Czas na polskie SUPEROWOCE -...
Wygląda na to że superowocami są jabłka,...
ZSRP: Prawo Wodne - Co dalej...
To jak to w końcu jest z tą wodą do celów...
Aktualnie na rynku owoców...
Coś jak w tym dowcipie; Chłopak pyta...
Aktualnie na rynku owoców...
Ostatnio przez przypadek wpadł mi w oko...
Aktualnie na rynku owoców...
Nie powiem że obecny minister jest z mojej...
Po przymrozku, po czereśniach...
To chyba dobrze? Nawet bardzo dobrze.
ZSRP: O umowach...
Tadeusz1,napisałem jakie plany ma ZSRP w...
ZSRP: O umowach...
Witam. Czegoś tu nie rozumiem.Piszesz...
ZSRP: O umowach...
Susza jak h...,mrozy ,przymrozki, coraz...
Po przymrozku, po czereśniach...
Faktycznie "banany z kopca" w tym roku w...
Po przymrozku, po czereśniach...
To co pisze to nie w temacie przymrozków ale...
Po przymrozku, po czereśniach...
Agenci ubezpieczeniowi otrzymali wytyczne aby...
Rosja: Zniszczono 150 ton jabłek
Zgadza się...na tego rodzaju sprawy car...
Rosja: Zniszczono 150 ton jabłek
Nie wpłynął Siedow, nie wjechały...
Po przymrozku, po czereśniach...
Dokładnie ,okres karencji to jedno ,data od...
Po przymrozku, po czereśniach...
polisy to jest przekręt roku, w tym roku są...
Po przymrozku, po czereśniach...
Obawiam się, że z naszymi możliwościami...
Zarudzki: Trwają prace nad...
I masz rację G25. Lekarstwo nie zawsze...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Tu się akurat mylisz ,bo w Ewro Sajuzie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Ja napisałem, że już w "zamierzchłych"...
Zarudzki: Trwają prace nad...
no......już widze ten krzyk jak to sie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
W latach 70-tych /przy produkcji ok. 1mln...
Zarudzki: Trwają prace nad...
to co ? zabronić dosadzać ? toż to dopiero...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Prowadź krucjatę aby nie było 6 mln ton....
Zarudzki: Trwają prace nad...
no właśnie, pis pis pis a o PSLu ani...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Osobiście to nic nie mam przedstawiłem...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Masz rację Zielony, nie ja rozpocząłem ......
Zarudzki: Trwają prace nad...
"Kobiety ,które rozkładały nogi". Gdybym...
Zarudzki: Trwają prace nad...
...a ja się tylko zapytam , gdzie jest...
Po przymrozku, po czereśniach...
Mam polisę leży obok komputera i mogę...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Nie pisz bzdur, dwa lata trwa przygotowanie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
praca kontrolera lotów jest relaksem bo to...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Espuma jakbyś miał coś wspólnego z...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jeden drobiazg, płaciłem ZUS... Tak się...
Po przymrozku, po czereśniach...
Cieszmy się. Należało ubezpieczyć. A poza...
Po przymrozku, po czereśniach...
Z 15 na 16 kwi kolejne przymrozki...
Zarudzki: Trwają prace nad...
bo krytykujesz tylko jednych. Jak pytałem co...
Po przymrozku, po czereśniach...
jeszcze zimna Zoska 13-15 maj
Zarudzki: Trwają prace nad...
Co ja chcę? Wyższej emerytury! Reszta to...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Tak tak .... lepiej niech sie z nimi nie...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Co ma strajk (polityczny rzecz jasna, kolejny...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
jablka rosna w kazdym rejonie kontynentu ,...
Instytut Ogrodnictwa w...
Smutną prawdą jest że nikt z nas nie...
Instytut Ogrodnictwa w...
Tak, on chce byś został niewolnikiem...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Nauczycielska mocna organizacja zmienia...
Instytut Ogrodnictwa w...
I ludzie idą do pracy,żeby mieli z czego do...
Instytut Ogrodnictwa w...
Tak by już dawno każdy zrobił,gdyby w...
Instytut Ogrodnictwa w...
Ale na premie w ministerstwie rolnictwa i...
Zarudzki: Trwają prace nad...
i co ta organizacja zmieni oprócz brania...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jak widać advokat wiele potrafi i to w stylu...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Dość długo byś czytał to co tu...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Artemido i co z tego trwania twojego wynikło...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Czy się dodało plus czy minus zapisywane...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Espuma daj sobie spokój tu z pslowską...
Zarudzki: Trwają prace nad...
To nie tak Espumo... Ja na tym portalu od...
Zarudzki: Trwają prace nad...
chłopie badz powazny.......15 min po wpisach...
Zarudzki: Trwają prace nad...
przepraszam , 56 plusów...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Podliczyłem Twoje plusy czyli poparcie dla...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Ale Schetyna który twierdzi że to co jest...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Dla mnie wiarygodnym jest ten który...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Czyli skoro PO robiło walki i doiło...
Zarudzki: Trwają prace nad...
no Pis tak ma że raz na kwartał walnie coś...
Po przymrozku, po czereśniach...
Niskie temperatury i ryzyko jest do 16...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Jak senator Bierecki oczyści kraj z tych......
Zarudzki: Trwają prace nad...
Putin to nie wezmie od nas jabłek żeby go...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Z tą wiedzą "co i jak było" to przypomnę...
Po przymrozku, po czereśniach...
Na mazowszu straty w czereśniach są po...
Zarudzki: Trwają prace nad...
@Espuma zbliżasz się niebezpiecznie do...
Zarudzki: Trwają prace nad...
aha - Po i PSL rządziło 8 lat, ile...
Zarudzki: Trwają prace nad...
widzowie TVNu Komuna24 całą dobe sie...
Po przymrozku, po czereśniach...
@star001 - w tym roku bez palenia ognisk.
Zarudzki: Trwają prace nad...
Bez sensu dyskusja z nim, kopiuje tylko...
Zarudzki: Trwają prace nad...
To Ty czegoś nie pojmujesz
Zarudzki: Trwają prace nad...
tylko przez to że są zagraniczne mogą ci...
Po przymrozku, po czereśniach...
Czereśnie próbowaliście chronić jakoś-...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Zakłady,które teraz funkcjonują to one...
Zarudzki: Trwają prace nad...
akurat jak czytam to wszystkie posty są anty...
Zarudzki: Trwają prace nad...
widzę pisowskie trolle i na nasz portal...
Rosja wprowadza embargo na...
Espuma: 1. Ile płacą na Nowogrodzkiej za...
Rosja wprowadza embargo na...
Wystarczy posłuchać czołowych polityków...
Rosja wprowadza embargo na...
heh anty rządowy portal nabija minusy hurtem...
Rosja wprowadza embargo na...
W jaki sposób rząd dziala aby "utrzymać...
Rosja wprowadza embargo na...
W zeszłym roku były silne przymrozki w...
Rosja wprowadza embargo na...
W tamtym roku też było embargo i przemysł...
Rosja wprowadza embargo na...
Ale po co piszesz oczywiste rzeczy, faktem...
Rosja wprowadza embargo na...
Pisz fakty a nie co by było gdyby. . A fakty...
Rosja wprowadza embargo na...
A PiS to siedział cicho w sprawie Ukrainy?...
Rosja wprowadza embargo na...
Widzę, że zdecydowana większość docenia...
Zarudzki: Trwają prace nad...
tak zle i tak nie dobrze. Nie robią nic zle...
Rosja wprowadza embargo na...
Po pierwsze to embargo wprowadzili za czasów...
Rosja wprowadza embargo na...
Tylko ze za PO handel jabłkiem był bardzo...
Zarudzki: Trwają prace nad...
Miał być "cholding", teraz jest "grópa" a...
W ciągu 6 tygodni...
Żeby prowadzić równą rozmowę z ministrem...
Rosja wprowadza embargo na...
Ja uważam że druga w kolejności po Pisie,...
W ciągu 6 tygodni...
Ja tam usłyszałem od ministra, że mam...
Rosja wprowadza embargo na...
szampion97 nie żebym był za PiS ale teraz...
W ciągu 6 tygodni...
W sobotę usłyszeliśmy od ministra...
Rosja wprowadza embargo na...
Wiele razy pisałem że sadownictwo w Polsce...
Rosja wprowadza embargo na...
Obecnie najlepiej się opłaca w ogóle nie...
Rosja wprowadza embargo na...
Pozostaje podstawowe pytanie które, być...
Rosja wprowadza embargo na...
Z Instytutem miałem kontakty od lat 60...
Rosja wprowadza embargo na...
W dzisiejszych czasach wybierać szkołę...
Rosja wprowadza embargo na...
Potrzebny to jest. Tylko ,że jakieś zmiany...
Rosja wprowadza embargo na...
Mnie jest potrzebny, bo nie miałem kiedy do...
Rosja wprowadza embargo na...
A po co są uniwersytety, politechniki,...
Rosja wprowadza embargo na...
No a po co ten instytut jak nie ma gdzie juz...
Rosja wprowadza embargo na...
Mam coś jeszcze "ciekawszego"! Pieniążek...
Porównanie produktów...
Czy pryskasz takim czy siakim,główną...
Porównanie produktów...
Kilkanaście lat temu był taki zamienik...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Sam widzisz, że wyrażający swoją ocenę...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Przeczytałem twoją odpowiedź dwa razy i...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Wracając do biznesu pana Zygmunta Wajdlejta....
Pozew w sprawie skupu...
Eskimos kupił, wystawił fakturę ale nie...
Pozew w sprawie skupu...
Nie wiem dlaczego ale link do artykułu nie...
Pozew w sprawie skupu...
Nie mogę czytać tych bredni ministra...
Posiedzenie Zespołu ds....
Ale popatrzec obiektywnie sytuacja polityczna...
Posiedzenie Zespołu ds....
No LOL, a który z postulatów agrouni jest...
Posiedzenie Zespołu ds....
We Wielkiej Brytanii połowa myśli że jak...
Posiedzenie Zespołu ds....
A tak szczerze wierzycie w to ze jak po wroci...
Posiedzenie Zespołu ds....
Troche wiecej 8 , wolał bym miec 100 ton po...
Posiedzenie Zespołu ds....
Jednak jak się prześledzi na spokojnie co...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Każdy ma swoją ocenę... Każdy ma prawo...
Rosyjsko-Polski biznes sadowniczy
Kłotnia między rządami? Artemido...
Posiedzenie Zespołu ds....
Czas na drzewo +. Sadzimy !
Posiedzenie Zespołu ds....
Po tym mało licznym proteście w Warszawie,...
Pomoc klęskową – wnioski...
A co z zagazowaniem/spaleniem pszczół...
Posiedzenie Zespołu ds....
Przed chwilą w TVPis 1 leciał program...
Posiedzenie Zespołu ds....
No tak. najlepiej położyć uszy po sobie i...
Posiedzenie Zespołu ds....
Może mniej , sadzić trzeba.
Posiedzenie Zespołu ds....
Tak z czystej ciekawości ty w tej chwili...
Posiedzenie Zespołu ds....
Można przydzielić 6 h, na kazde siedlisko,...
Posiedzenie Zespołu ds....
Polak sprytny jest i nieglupi. Podzieli swoje...
Posiedzenie Zespołu ds....
To moze wysunać inna propozycje, zakaz...
Posiedzenie Zespołu ds....
Byłem, ale niestety nie bardzo jest o czym...
Posiedzenie Zespołu ds....
Do wyborów na nic nie ma co liczyć a po...
Pozew w sprawie skupu...
Obecnie mamy "prawo i sprawiedliwość" ale...
instagram
2019_04_01_Dj_stopka